Нүүр
Улс төр
Нийгэм
Эдийн засаг
Уул уурхай
Боловсрол
Энтертайнмэнт
Эрүүл мэнд
Спорт
Зөвлөгөө
Фото мэдээ
Видео мэдээ
|
Мах, төмс ядуусын хоол, жимс буурцаг дээдсийн хоол
Бичсэн:
namuunaa
2016/02/16/, 15:41
Tweet
Монгол овогт Чимэдбалын Бодгаль "Мөнх тэнгэрийн хүчин дор” нэртэй ном туурвиж эхэлжээ. Тэрээр уг номныхоо тэргүүн болон дэд хэсгүүдээс duuren.mn-д илгээснийг өмнө нийтэлсэн билээ. Энэ удаа уг номны үргэлжлэлийг хүргэж байна.
Түүхэн уртад удаа дараагийн их мөстөлт, тивүүдийн нүүлт, живэлт, шилжилт хөдөлгөөн, дайн мөргөлдөөн, ган зуд, түймэр гээд хүнд үеүдэд хамгийн түрүүн аминд орж байсан хүнс нь мах, төмс хоёр юм. Явуулынх нь унаа малаа унагаж идэхээс гутлынхаа ширийг чанаж идэхэд хүрч байхад суурьшмал нь зоорь тахиа хоёртоо хамаг найдлагаа тавьдаг байж. Манайхны боодог хорхог хийдэг нь, мөн малчид хаврын тэнгэр яаж ч магадгүй гэж сархинаг гүзээний хальсанд нарийн ширийнээ боогоод үүц гэж хадгалдаг нь энэ бүхнээс улбаатай байна.
***
Эрт цагт амьдрахын тулд идэх болсон, эдүүгээ цагт идэхийн тулд амьдрах болсон хоёрын ялгаа асар их ажээ.
***
Түүхэн уртын хүнд бэрх бүхнийг нэвт сүлбээд гарахдаа зайлшгүй хэрэгцээ, хэрэггүй хэрэглээ хоёрын дунд төөрч будлиагүй үнэт соёлыг бүтээж зузаалж ирсэн өвөг дээдсээрээ өдгөө бахархахаас аргагүй.
***
Монголын нууц товчоо зэрэг түүхэн сурвалж бичгүүдэд мах шүүсийг бах бахдал ёс бэлэгдэл болгон өрж овоолоод найрлаж наадаад байсан нь нэг ч үгүй. Эндээс тийм мөр бадаг, үг үсэг олж үзэхгүй. Зайлшгүй хэрэгцээ болж байсан юмс эргээд огт хэрэггүй зүйл болж байдгийг эндээс харин үзэж болох байж.
Чингис хаан дайны цагийн нэгэн зарлигтаа:
Усны уртыг туулж
Газрын холд хүрэхдээ
Унаа морьдоо гамнаж
Уулга хүнсээ хэмнэж
Урдаас болгоомжтой яв.
Агт морьд муудвал
Амаа баривч оройтоно.
Аливаа хүнсээ барвал
Аривлан хэмнэвч оройтоно…
… Ан ав хийсээр
Алс замыг бүү март.
Хүнсний нэмэр болгож
Хүрэлцэх хэмжээгээр авла.
Агтны хазаарыг амгайвчилж
Аяар зөөлөн яв.
Чанд энэ журмыг
Чармайн сахиж явбал
Аяны хүн дураар
Авлан давхихаа болино.
Цээрлэх журмыг зөрчсөн
Цэргийн хүнийг жанч гэсэн байдаг бол
дайны үеийн бус нэгэнсургаалдаа:
Монгол иргүн махан хүнсний боол мунхагийн идэш болохгүйн тулд таван эрчимээр амьдрах өөдрөг өнгөлөг зорилттой Хөх монгол иргүн хүнс нь ургамал, таримал, ус, агаар, цагаан тав гэсэн нь хэрэгцээ хэрэглээ хоёрыг хэрхэн тод ялгаж, улаан идээг хэрэглэвэл зохих зохихгүй цаг үеийг ч тодорхой хэлж зарлигдсан байна.
***
Мөн Тэмүүжинийг Тайчуудаас мөр бууруулж, бэрхийг үзэж ганц оготор хонгор морьт болтлоо хэцүүдэж явахад Наху баяны ганц хөвгүүн Боорчи Найман шаргын эрэлд хань хамсаа нь болж явж ирээд … Тэмүүжинд тэлээ хурга алж хүнс өгөөд намбага төхөөрч дүүрүүлэв гэдэг. Энд гурван өдөр, гурван шөнө морин дэл дээр давхисан өсвөр насны хоёр хөвгүүн тэлээ хурга төхөөрч хооллоод болохоос биш ганзагалах дүүрэх юу байх вэ? Тэгээд ч хэргээ бүтээж яваа эр хүн мах ганзагалах дүүрэх нь хэрэггүй мах шүүсны уурыг исгэлэн идээгээр даруулаад гарсныг хэлж байна.
Намбага гэдэг нь цөөвтөр гүүний айраг исгэж уухад зориулж хийсэн бага шиг ширэн хөхүүрийг хэлдэг тул түүнд тэр үеийн хэллэгээр исэг хийж бүүргэнд нь углаж өгсөнийг хэлж байна.
Тэлээ хурга гэдэг мөн л жамаас гажуудсан хоёрын хоёрын сүүнд буйлж амраалгүй, тарга тэвээрэг авахуулалгүй тэллэж, угнаж, хөхөж навшах дэвтэй сэвтэй болсон заазад хамрагдах нэгэн амьтан байж таардаг. Ер нь түүхэн сурвалж бичгүүдэд мах шүүсийг өнөөгийнх шиг бах бахдал ёс билэгдэл болгоод байсан нь нэг ч үгүй.
Оюунтай төрсөн Өгэлүн үжин
Өчүүхэн хөвгүүдээ тэжээсээр
Оёдолт дээлийг огшоон бүслэж
Онон мөрний өөд уруу гүйж
Олирс мойлс түүж
Өдөр шөнийг хооллон тэжээв.
Сөстэй төрсөн Үжин эх
Суут хөвгүүдээ тэжээсээр
Царсан шорыг барин явж
Сөд гичгэнэ ухан тэжээв.
Эх Үжиний
Халиар Мангираар тэжээсэн хөвгүүд
Хаад болохуйд хүрэв.
Зарчимтай Үжин эхийн
Царгасаар тэжээсэн хөвгүүд
Засагтан сэцэн болов.
Гоо Үжиний
Гогод Мангираар тэжээсэн
Хорчгор туранхай хөвгүүд
Хутагтан сайд болов…
***
Бидний түүх ингэж эхэлдэг. Тэр үеийн мах төмс ядуусын хоол, жимс буурцаг дээдсийн хоол гэдэг одоо болоход эсрэгээр эргэж, дээдсийн хоол нь өдгөө үхэр, гахай шувууны мах болон өөрчлөгджээ.
***
Энэхүү соёл иргэншил дунд үнэт соёлыг бадраагч өндөр хөгжилтэй зарим орнуудад эрдэнэ шишийг тариан талбайн хатан хаан гэж өргөмжилж, түүгээр 22 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн хүнс хэрэглээнийхээ төрөл агуулгыг баяжуулах болжээ. Тиймээс тэд " Эрдэнэ шиш тариалдаггүй улс орон бол газар тариалан эрхэлдэггүй улс орон ” гэсэн бардамнах үгийг хэлдэг байна. Манайд бол энэ төрлийн тариалан үйлдвэрлэл явагдаж эхлээгүй ч эхлэхийн босгон дээр өнөө л "
Малын тэжээлд ” гэсэн үг яриа гарч байдаг байна.
Бид мөн гурилын үйлдвэрийн стандартад тэнцээгүй улаан буудайг " Малын тэжээлд, спиртийн үйлдвэрт ” гэж хог мэт хаядаг бол Орос Казакстан зэрэг улсад цардуулаас нь уургыг нь ялган хуурай глютин гаргаж хэрэглээд зогсохгүй экспортонд гаргах ба манай гадаад худалдаа эрхлэгч зарим хүмүүс түүнээс үе үе оруулж ирэх нь байдаг. Глютин бол махнаас 2,5 дахин их уургийн агууламжтай. Жилийн аль ч улиралд махыг орлуулан төрөл бүрээр хэрэглэж байх, нийгмийн эрүүл мэндэд, эзийн засагт, байгаль хамгаалалд олон талын ашиг тустай үнэт чухал бүтээгдэхүүн юм. Манайх шиг махны үнийн хэлбэлзэлээр имфляц нь савлаж байдаг оронд чухал хэрэгтэй хүнс юм.
Монголчууд бидэн шиг "
Зуу хоносон хонины мах хор, зургаан сар болсон бүх мах хор ” гэх мөртөө махыг хор болгож идээд байдаг улсад чухал хэрэгтэй эрүүл мэндэд тустай хүнс юм.
20-р зуунд талх дэлхийн бүх улсын хүнсний хэрэглээнд нэвтэрч гүйцсэн бол 21-р зуунд буурцагт ургамалын ээлж болсон нь тодорхой байна.
Саяхан болтол бид мах л хамгийн их уураг илчлэг амин дэмтэй гэж бодож байсан нь эндүүрэл байжээ. Эрдэмтэд судлаачдын гаргасанаар уургийн агуулгаар:
Үхрийн мах 20,2%
Тахианы мах 18,6%
Хонины мах 16,8%
Ургамалын төрөл зүйлд:
Хатаасан буурцагны шош 31,4%
Шошны сүү 41,8%
Вандуй 24,7%
Шар буурцагны мах 40-55%
Газрын самар 26%
Хушны самар 13,6 %
Гүнжидийн үр 20,4 %
Хөх тариа 10,35%
Хошуу будаа 17,6%
Гурвалжин будаа 13,15%
Улаан буудай 13-17%
Цагаан будаа 7% зэргээс үзвэл
" Тэжээлийн ургамал ” гэсэн нэр томьёо " Махны үйлдвэрлэл ” гэсэн үзэл баримтлал нь "
Хөгжингүй соёлжсон” гэх агуулгатай тохирохоо больж эхэлж байна. Дэлхий ертөнц маань ихээхэн хурдтайгаар хувьсан өөрчлөгдөж "
Урдах нь ул болж удаах нь зул болж” байхад дагахаас аргагүй хүргэж байна.
***
Ийм хэдий ч махны үйлдвэрлэл хэрэглээ дэлхийд ер саарч татарсангүй явж иржээ. Үүнд нэг талаас шөнийн голдуу амьдрал, зугаа цэнгэл, зоогийн ширээ архи махаар гол хорхойлох, өнгөө тодруулж байхад нөгөө талд түүний хаягдал хиам зайдас, нухаш цус, цувдай ядуу олонхийн гол зогоох хоол болсоор амьдрал үргэлжлэх хувь тавилантай мэт болжээ. Гэвч дэлхийн байдал биш болж сүйрэл гамшигийн зайлшгүй тохиолдолд улс үндэстэн бүр тэсэж үлдэх тухай ярих болов. Тэр нь яаж вэ?
Өнөөдөр дэлхийн буурцагт ургамалын 85% үр тарианы 43% орчим хувь махны үйлдвэрлэлд буюу мал амьтан тэжээхэд зарцуулагдаж байгаа бол өрнөдийн орнуудад үүнээс ч өндөр хувьтай байна.
Үүнээс гол шалтгаалж Дэлхийн хагалбар газрын 40% элэгдэлд орсон бол манай оронд адил хувьтай байна. Мөн бэлчээрийн 20% доройтолд орсон гэдэг бол манайд 70% цөлжилтөнд өртсөн байна.
Махны үйлдвэрлэл өргөжсөн оронд 1 кг мах үйлдвэрлэх зардал 13 кг үр тариа ургуулах зардалтай тэнцдэг байна.
Гэтэл 1 акр / 4047м
2
/ газрын тариалалтаас 800000 калори илчлэгийг шууд авч болох бол түүгээр мал амьтан тэжээж, хүнс болгон хэрэглэхэд 200000 калори илчлэг болгон гуравны хоёрыг нь хүлэмжийн хий болгон шатааж хаядаг байна.
Амударья, Сырдарья мөрний эрэг дагуу 60 орчим жил усалгаатай газар тариалан эрхэлсний эцэст гол мөрний сав дагуу бүхэлдээ цөлжиж тэндэхийн олон сая хүний амьдрал хүнд байдалд оржээ. Арал тэнгис ширгэж, эрдэмтэд түүнийг байгалийн жамаараа ахин сэргэх боломжгүй гэсэн дүгнэлтэнд хүрэв. Мөн Хятадад том мөрөн голуудын дагуу усалгаатай газар тариалан эрхэлсэний эцэст хөрсний элэгдэлд голын гольдролууд нь лаг шавраар бохирдон газрын амин усан судлууд бөглөрснөөс мөрөн голуудын сав дагууд цөлжилтөнд өртөн аргаа барахдаа голынхоо гольдрол дунд эксковатр оруулан устай нь шанагадан хутгаж самравч үр дүнд хүрэхгүй байгааг бид мэдээллийн хэрэгсэлээр тодхон харж байна. Үүнтэй адил дүр зураг манай Сэлэнгийн сав нутагт давтагдахаар болжээ. Голын ай савын усан судалнууд бөглөрсөн шинжтэйгээр цөлжилт ажиглагдах болжээ. Энэ мэт "
эрчимжсэн " гэх аж ахуйн хор хөнөөлийг тоочвол маш их болно.
Бид одоо
Бэлчээрийн мал аж ахуйгаа юу?
Эрчимжсэн мал аж ахуйгаа юу?
Алийг нь дээдлэх вэ?
Алийг нь шүтэх вэ?
Зохиогч: МОНГОЛ ОВОГ ЧИМЭД БАЛЫН БОДГАЛЬ
Төстэй мэдээллүүд
Малчны зээлийн хүүг жилийн нэг оронтой тоонд хүргэнэ
2016/01/14, 15:28
Борцны гайхамшигт нууц
2015/06/24, 16:58
Ялалтын 70 жилийн ойд зориулсан түүхэн баримтат кино бүтээлээ
2015/05/04, 09:38
Монгол эрдэмтэд үр тарианы 100 орчим сорт гаргажээ
2015/04/21, 10:29
Сэтгэгдэл
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд www.CHUHAM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.
Нэр:
*
Илгээх
Холливудын секс бэлгэ тэмдэг Меган Фоксын түүх
5
|
0
|
2026/06/30, 13:08
Усны түвшин нэмэгдэж, авто замын зорчих хэсэг цөмөрчээ
6
|
0
|
2026/06/30, 12:50
Гоо сайхны төлөөх хэт туйлшрал ямар үнэтэй тусдаг вэ?
5
|
0
|
2026/06/30, 11:11
ДАШТ-ийг хэсгийн шатнаас өндөрлүүлсэн БНСУ-ын шигшээ багийн дасгалжуулагч огцорлоо
6
|
0
|
2026/06/29, 14:40
Б.Мөнхсоёл: НӨАТ-ын 400 саяын босгыг дахин сэргээж, батлуулсан нь жижиг, дунд ААН-үүдийн хувьд том боломж
7
|
0
|
2026/06/29, 12:29
Сэлэнгэ аймагт халиун буга хууль бусаар агнажээ
10
|
0
|
2026/06/26, 11:03
Бид илүү нээлттэй, үр ашигтай, ногоон Өвөр Монголыг харлаа
17
|
0
|
2026/06/25, 12:47
2026-2027 онд 150 мянган тонн сайжруулсан шахмал түлш худалдан авч нийлүүлнэ
12
|
0
|
2026/06/25, 11:54
Залилангийн хэрэгт холбогдсон иргэнийг АНУ-аас шилжүүлэн авчирчээ
17
|
0
|
2026/06/24, 16:03
Шаардлага хүргүүлэх тухай
18
|
0
|
2026/06/24, 14:03
12 хоногийн хугацаанд тасрах байршлууд
14
|
0
|
2026/06/24, 11:56
АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням: АИ-92-ыг Оросын дотоодынх нь үнээс хоёр дахин хямдхан авч байна
17
|
0
|
2026/06/23, 15:27
Цонжин зах: Монголын хамгийн урт худалдааны төв худалдаа эрхлэгчдэд хаалгаа нээж байна
19
|
0
|
2026/06/23, 13:48
Хүрээ цам-Даншиг наадам руу иргэд нийтийн тээврийн автобусаар үнэ төлбөргүй зорчино
21
|
0
|
2026/06/22, 17:02
Нийслэл 2026 оны төсөвтөө тодотгол хийлээ
21
|
0
|
2026/06/22, 15:57
Борооны ус зайлуулах худаг, шугам руу ахуйн хог хаяхгүй байхыг санууллаа
16
|
0
|
2026/06/20, 11:08
Түгээмэл тархацтай ашигт малтмал ашиглах тусгай зөвшөөрөлтэй аж ахуйн нэгжүүдийн зөрчлийг арилгуулж байна
14
|
0
|
2026/06/19, 13:10
Наадмын амралтын өдөр Бямба, Ням гарагт таарвал шилжүүлж амардаг болох агуулгатай тухай хуулийн төслийг буцаажээ
16
|
0
|
2026/06/19, 11:47
НҮБ-ын тэргүүний төлөөх өрсөлдөөнд дахин 2 нэр дэвшигч нэмэгдлээ
12
|
0
|
2026/06/19, 10:44
Төр аргадах тусам төсөл гацаагчид “гэдийдэг”-ийг Халзанбүрэгтэйгээс харж болно
15
|
0
|
2026/06/18, 14:45
Төр аргадах тусам төсөл гацаагчид “гэдийдэг”-ийг Халзанбүрэгтэйгээс харж болно
22
|
0
|
2026/06/18, 14:45
С.Одонтуяа: Хар тамхи Монголын нийгэмд аль хэдийнэ бодит аюул болсон
18
|
0
|
2026/06/18, 10:51
НОБГ: Голын усны ослын 2 дуудлага бүртгэгдэж, гурван иргэн амиа алджээ
27
|
0
|
2026/06/17, 11:02
СОНСГОЛ: "Хариуцлага тооцуулах дөрвөн асуудал, 12 зөвлөмж гаргасан"
20
|
0
|
2026/06/16, 15:56
Отгонтэнгэр хайрханы тахилгад оролцохоор ирж буй иргэдийн анхааралд
16
|
0
|
2026/06/16, 15:47
Ши Жиньпин Монголд айлчилна
15
|
0
|
2026/06/16, 13:40
ТЦА: Согтуугаар автомашин жолоодож долоон тээврийн хэрэгсэл мөргөсөн этгээдийг саатуулсан
14
|
0
|
2026/06/16, 12:08
Автомашины обуд, гупер, нүүр зэргийг сольж олон удаа хонжворт сугалаанд оролцуулж, иргэдийг залилдаг байжээ
22
|
0
|
2026/06/12, 16:34
Богдхан ууланд хортон шавж устгалын бодис цацаж байгаа тул 10-14 хоног ойд чөлөөт цагаа өнгөрөөхгүй байхыг зөвлөв
20
|
0
|
2026/06/10, 12:32
Улаанбаатар хотын инженер хангамжийн ажлуудын нөхөн сэргээлт, аюулгүй байдлыг бүрэн хангахыг үүрэг болголоо
20
|
0
|
2026/06/08, 15:27
Энэ сарын 15-наас 10 аймагт загас агнах зөвшөөрөл олгоно
21
|
0
|
2026/06/08, 15:11
Махны үнэ "хаданд" гарч, гулууз мөрөөдөл болжээ
21
|
0
|
2026/06/08, 12:40
ОБЕГ | 14 иргэний амь насыг аварч,130 иргэнийг утаажилтын бүсээс гаргалаа
16
|
0
|
2026/06/08, 11:19
ОСНААУГ-ын дарга Ч.Мэндбаярыг хотын ерөнхий менежерээр томилжээ
24
|
0
|
2026/06/08, 09:45
АТГ-аас мопед, скутер болон түүнтэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгслийг замын хөдөлгөөнд оролцуулах шийдвэрийг хянаж, хүчингүй болгуулав
18
|
0
|
2026/06/05, 12:49
Аваргуудын лигийн үеэр үймээн дэгдэж, 780 гаруй хүнийг баривчилжээ
18
|
0
|
2026/06/04, 16:34
ЕБС-ийн зуны амралт энэ сарын 15-наас эхэлнэ
18
|
0
|
2026/06/02, 15:12
Баяртай Чүнчин
11
|
0
|
2026/06/02, 14:33
Нүүрсний зах зээлийн зөрчилтэй парадокс
17
|
0
|
2026/06/02, 11:04
Орос улс нисэх онгоцны түлшний экспортоо арваннэгдүгээр сарыг дуустал зогсоолоо
17
|
0
|
2026/06/02, 10:35
Баг зурж урлалаа
19
|
0
|
2026/06/01, 12:40
Сайн уу 8D Чүнчин хот
12
|
0
|
2026/06/01, 10:43
23 настай ч 1000 гаруй шавьтай Z үеийн төлөөлөл
18
|
0
|
2026/05/29, 14:47
ТАВАНТОЛГОЙ-ГАШУУНСУХАЙТ ЧИГЛЭЛИЙН ТӨМӨР ЗАМААР ЗОРЧИГЧ ТЭЭВРИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЭХЛҮҮЛЛЭЭ
17
|
0
|
2026/05/29, 11:47
Зөвшөөрөлтэй сугалаа хэмээн иргэдийг төөрөгдүүлж, залилж байсан 17 этгээдийг баривчилжээ
16
|
0
|
2026/05/26, 12:15
Нас барсан иргэний 1072 хувьцааг өвлүүлж, өмнөх жилүүдийн ногдол ашгийг нөхөн олгож эхэлнэ
13
|
0
|
2026/05/25, 21:01
Н.Учралд ганцхан удаагийн хоригийн эрх бий
13
|
0
|
2026/05/25, 15:33
Хүндийг өргөлтийн Азийн АШТ-д Б.Хонгорзул VI байр эзэллээ
15
|
0
|
2026/05/22, 15:23
2026 онд нийслэлийн 155 гудамж, 35 нэгж талбарт ногоон байгууламж тарьж, арчилж байна
23
|
0
|
2026/05/21, 14:36
С.Болорчулуун: Хуульд байхгүй үндэслэлээр Ч.Баяржаргалыг цагдан хорьж байна
26
|
0
|
2026/05/21, 12:06
БНХАУ-ын өмнөд болон төв хэсэгт үерийн гамшиг нүүрлэж, 21 хүн амиа алдлаа
28
|
0
|
2026/05/21, 11:11
Ахмад настан, 0-16 насны хүүхдүүд Богд хааны музейг үнэгүй үзэх боломжтой
24
|
0
|
2026/05/20, 13:35
Баруун аймгуудын нутгаар хүчтэй салхи, шороон шуурга, нөөлөг салхи, нойтон цасны АЮУЛТАЙ үзэгдэл ажиглагдаж байна
29
|
0
|
2026/05/20, 12:31
Автомашиныхаа ард хүний гавлын яс зүүсэн асуудлыг цагдаагийн байгууллага шалгаж байна гэв
30
|
0
|
2026/05/19, 17:27
Хуримын шөнө ба эмгэнэлт төгсгөл
24
|
0
|
2026/05/19, 15:56
Сань Шин Дүйгийн соёлтой танилцлаа
25
|
0
|
2026/05/19, 14:48
Италийн таван иргэн Малдивд шумбаж байгаад нэгэн зэрэг осолдож амиа алджээ
25
|
0
|
2026/05/19, 10:52
Улсын нэгдсэн төсөв 1.4 их наяд төгрөгийн алдагдалтай гарахад хөрөнгийн зардал 2.2 дахин өссөн нь нөлөөлжээ
27
|
0
|
2026/05/18, 16:07
Чөлөөт худалдааны туршилтын бүс дэх анхны сурвалжилга
29
|
0
|
2026/05/18, 14:57
“Шижир алтан баг” хийж үзлээ
29
|
0
|
2026/05/18, 14:49
Дээд шүүхийн ерөнхий шүүгч Д.Ганзориг АН-ынхныг яллаж байгаад сунгагдах эрхээр шагнуулах нь...
32
|
0
|
2026/05/18, 14:28
Нийслэлийн төвийн зургаан дүүргийн хэмжээнд 1436 ТҮЦ нүүлгэж, нийтийн эзэмшлийн зам талбайг чөлөөлөв
27
|
0
|
2026/05/18, 13:22
ГИХГ-ын даргаар Б.Энхсүхийг томиллоо
26
|
0
|
2026/05/18, 12:19
Хулгайд алдагдсан өмч хөрөнгөө нийслэл буцаан авснаар 2024-2025 онд нийслэлийн төсөвт 25.3 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлжээ
41
|
0
|
2026/05/18, 12:07
Цагдаагийн алба хаагчийг албан үүрэг үүргээ гүйцэтгэх явцад нь хутгалсан хэрэг гарчээ
25
|
0
|
2026/05/18, 11:57
Х.Нямбаатар 1.6 их наядын орлоготой нийслэлийг хүлээн авч, 2.5 их наядын үлдэгдэлтэй хүлээлгэн өгч байна
28
|
0
|
2026/05/18, 11:33
Дү Жян Янь байгууламжаас эртний хүмүүсийн ухаан билгийг биширлээ
31
|
0
|
2026/05/17, 13:14
Хулсны баавгайтай “танилцлаа”
30
|
0
|
2026/05/17, 13:07
Монгол Улсад жимс, хүнсний ногоо нийлүүлдэг парктай танилцлаа
30
|
0
|
2026/05/17, 13:02
Хятадад аялах гадаадын жуулчид олширч байна
27
|
0
|
2026/05/16, 11:44
Хятад, Монголын Хэвлэл Мэдээллийн Бээжин, Өвөр Монгол дахь хамтарсан сурвалжилга Эрээн хотоос аяны жолоогоо сунгалаа
35
|
0
|
2026/05/16, 11:33
Монгол уламжлалт анагаах ухааны анхны сургалт (2026) Хөх хотод нээгдэв
34
|
0
|
2026/05/16, 11:25
Гадаад оюутнууд Сичуань хоолны соёлтой танилцлаа
30
|
0
|
2026/05/15, 18:41
“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” соёлын аян эхэллээ
32
|
0
|
2026/05/15, 18:19
Д.Дэнсмаа: Сэтгэцийн эмгэг, хүүхдийн аутизмын тохиолдол нэмэгдэж байна
27
|
0
|
2026/05/15, 12:30
Чэндүгийн Өргөн нарийн гудамжаар
26
|
0
|
2026/05/15, 10:38
“Роботын ертөнц”-өөр аяллаа
29
|
0
|
2026/05/15, 10:32
Хэт тансаглалын үнэн төрх
34
|
0
|
2026/05/13, 14:26
С.Баярцогт V/S Я.Содбаатар
37
|
0
|
2026/05/12, 16:20
Монголд ганц байдаг эмэгтэйчүүдийн хорих анги
50
|
0
|
2026/05/12, 15:06
Хятадын нүдээр Монгол үнэндээ ямар улс вэ-1
70022
|
56
|
2017/03/07, 10:00
Гулгаа массажийг сурвалжилсан нь
59505
|
14328
|
2015/02/13, 14:34
Дэлхийн хамгийн алдартай 10 романтик зураг
51004
|
7081
|
2015/03/06, 10:19
Ким Жон Уны тухай 17 баримт
47397
|
15702
|
2015/05/15, 12:11
МАН-ынхаан, Эрдэнэтийн газрын захирлын албаны ханшийг сонирхъё
42457
|
12
|
2018/06/08, 11:35
Сар шинийн барилдаанд Ч.Санжаадамба түрүүлж, М.Өсөхбаяр үзүүрлэлээ
37345
|
8921
|
2015/02/18, 21:47
Монгол бичиг сурах амархан
37282
|
1
|
2015/09/10, 19:58
Хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндийн дайсан
32046
|
6842
|
2015/02/13, 14:48
Сонирхлын зурхай 12 орд
31500
|
4185
|
2015/04/06, 12:35
СЕКС МАНДТУГАЙ – ЭРОТИК ӨГҮҮЛЛЭГ
30400
|
0
|
2015/04/13, 16:27
Эмэгтэйчүүд порно сайтаас ямар төрлийн бичлэгийг хамгийн их үздэг вэ? Бас эрчүүд?
23894
|
1
|
2015/05/15, 13:51
Онгон охины шинж тэмдэг
23240
|
0
|
2015/03/23, 09:21
Найман аймаг
22868
|
1
|
2015/06/13, 22:26
Гурвалжин будааны дэглэм 7 хоногт 5-10 кг тураадаг
22120
|
1
|
2015/05/12, 12:50
Хонины нэхий элдэх үйлдвэрлэл амжилттай өрнөж байна
21568
|
11
|
2016/09/22, 09:18
Секси Монгол охидын сельфи
20963
|
1
|
2015/03/22, 17:37
Чамд дурласан залуугийн 20 шинж
19810
|
0
|
2015/03/19, 14:16
Элэгний эм ОНИГОО
19456
|
123
|
2015/02/10, 10:04
ЭМЭГТЭЙ БЭЛГЭВЧ ЭРЭГТЭЙ БЭЛГЭВЧНЭЭС ХАМААГҮЙ ИЛҮҮ
18972
|
0
|
2015/03/13, 10:46
СЕКС ОНИГООНУУД
18871
|
0
|
2016/04/20, 13:27
Усны бохирдол болон хомсдол хаа сайгүй хурцдаж эхэлжээ. Монголд ч адилхан
18864
|
4
|
2015/03/25, 11:01
Оюутан цэрэг хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ
18444
|
737
|
2015/03/03, 12:29
Далай ламын сургаал
18314
|
0
|
2015/03/04, 14:37
Өсвөр насны охин онгон биеээ “IPhone” утсаар үнэлжээ
18046
|
303
|
2015/03/22, 17:40
Ардын бор эмчилгээ
17627
|
1
|
2015/09/07, 15:48
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17598
|
0
|
2023/11/14, 17:18
Б.Баярмагнай: НҮБ-ын энхийг сахиулагчдын олон улсын өдрийн мэнд хүргэе!
17360
|
0
|
2020/05/29, 10:50
Анх удаагаа л анусандаа хийлгэсэн юмаа
17342
|
1777
|
2015/04/16, 10:44
БУРИАД ДЭЭЛНИЙ ЭНГЭРИЙН БЭЛГЭДЛИЙН УЧИР
17322
|
0
|
2019/02/25, 15:12
Яагаад өдөр бүр секс хийх хэрэгтэй вэ?
17252
|
0
|
2016/03/03, 10:49
Хорьдол Сарьдагийн ноён оргил Дэлгэрхаан уул "Кайлас уул" шиг ...
17043
|
2
|
2017/03/10, 15:50
“Сод Монгол” группийнхэн хорооны цагдаатай нийлж хэвлэл мэдээллийн редакци руу халджээ
16856
|
11
|
2018/01/26, 23:22
Фэйсбүүк хаяг руу чинь хэн сүүлд орж үзсэнийг мэдэх арга
16688
|
0
|
2015/07/06, 16:56
АЗ ЖАРГАЛЫН ХУЛС
16672
|
0
|
2015/08/29, 15:32
Өгзөг Б.Баярмаа эхээс төрсөн биеэ түмнээс нуухаа болив
16623
|
0
|
2019/09/14, 23:21
Топ модель Э.Одгэрэл, Дамбын Хишгээгийн бага хүү нарын дотно зураг
16527
|
0
|
2015/03/06, 14:17
Хайрын тухай хөгжилтэй сонжоо
16250
|
0
|
2015/05/04, 12:21
ТҮРИЙВЧ ХЭТЭВЧНИЙ ФЭНШҮЙ
16201
|
0
|
2015/08/29, 14:17
Дутуу төрсөн нярайг хүн болохгүй гээд оршуулгын газарт хаяжээ
16093
|
50
|
2017/03/23, 10:03
Жонни Деппийн "шарласан" шүд интернэтийн халуун сэдэв болов
16026
|
1
|
2023/05/23, 11:08
Сүбээдэй баатар
15847
|
0
|
2016/04/03, 22:30
Ориг iPhone-г хуурамчаас хэрхэн таних вэ?
15843
|
0
|
2016/07/18, 15:11
Улаанбурхан өвчний улмаас зарим эмнэлэг хөл хорио тогтоолоо
15759
|
1112
|
2015/04/02, 09:04
Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын "Зам төмөр зөөх зориулалттай хийн дугуйт төхөөрөмж
15741
|
0
|
2021/06/22, 12:44
Монголын стратегийн гол ордууд Хятадуудын мэдэлд байна
15521
|
5
|
2019/01/23, 15:40
БГД-ийн Эрүүл мэндийн төвийн дарга З.Балдандугар: Хоёрдугаар тунгын вакцинжуулалтын ажил удаашралттай байна
15274
|
140
|
2021/06/30, 20:29
Дэлхийн хамгийн загварлаг бөгөөд хачирхалтай гуталнууд
14954
|
1900
|
2015/04/18, 15:43
МЗХ-ны тэргүүн асан О.Гэрэлт-Од Сэлэнгэ аймгаа даатгаж тахилга хийжээ
14925
|
0
|
2023/04/19, 11:35
"Цагаан Сар"-ын тухай
14805
|
0
|
2015/02/21, 11:08
Хятад хэл сурах уу? Маш хялбар арга
14545
|
0
|
2015/11/12, 14:32
Орцонд тасарсан бүсгүй (өгүүллэг) 18+
14381
|
0
|
2015/02/11, 09:03
10 саяас дээш төгрөгийн тэтгэврийн зээлтэй 5688 ахмад байна
14381
|
0
|
2020/01/07, 12:03
Кёкүшюзан Батбаяр 32 сая доллараар орд газрыг наймаалцсан бичлэг ил боллоо
14351
|
11
|
2020/03/03, 19:19
Шар сүүний нууц бэлдмэл
14290
|
1
|
2015/06/27, 14:30
УДГАН Х.УЯНГА: ДАЛНЫ ЯСНААС ТУХАЙН АЙЛЫН ХАМАГ МЭДЭЭЛЛИЙГ УНШИЖ БОЛДОГ УЧРААС МЭДЭЭЛЛЭЭ АЛДАХГҮЙ ГЭСЭНДЭЭ ЦУУЛЖ ХАЯДАГ ЁСТОЙ БАЙЖ
14168
|
3
|
2015/08/29, 14:33
Таван-толгой Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын "Ачилтын тойрог" өртөөнөөс 8,3 километр баригдаж байна
13955
|
0
|
2021/06/28, 16:30
Цагдаа зодсон хятадын хэргийг хаалгахаар эрх мэдэлтнүүд…
13765
|
1811
|
2015/05/12, 13:03
Эротик сонжоо /Сэрлийг тань юу хөдөлгөдөг болохыг энэ сонжоо хэлж өгнө/
13686
|
0
|
2015/03/11, 10:04
Д.Дагвадоржийн ирээдүйн эхнэрээр тодорсон Б.Лагшми гэж хэн бэ
13551
|
0
|
2015/03/23, 09:37
Д.Ичинноров: Бид өвчтөнүүдэд чирэгдэлгүй, чанартай үйлчилгээ үзүүлэх ёстой
13435
|
1345
|
2015/05/15, 10:59
Ким Жон Уны тухай 17 баримт
47397
|
15702
|
2015/05/15, 12:11
Гулгаа массажийг сурвалжилсан нь
59505
|
14328
|
2015/02/13, 14:34
Сар шинийн барилдаанд Ч.Санжаадамба түрүүлж, М.Өсөхбаяр үзүүрлэлээ
37345
|
8921
|
2015/02/18, 21:47
Дэлхийн хамгийн алдартай 10 романтик зураг
51004
|
7081
|
2015/03/06, 10:19
Хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндийн дайсан
32046
|
6842
|
2015/02/13, 14:48
Сонирхлын зурхай 12 орд
31500
|
4185
|
2015/04/06, 12:35
Дэлхийн хамгийн загварлаг бөгөөд хачирхалтай гуталнууд
14954
|
1900
|
2015/04/18, 15:43
Цагдаа зодсон хятадын хэргийг хаалгахаар эрх мэдэлтнүүд…
13765
|
1811
|
2015/05/12, 13:03
Анх удаагаа л анусандаа хийлгэсэн юмаа
17342
|
1777
|
2015/04/16, 10:44
Камертоны Ганаа 14 настай Мисс Э.Сэлэнгээг амралтанд дагуулж явсан
13390
|
1355
|
2015/05/08, 10:21
Д.Ичинноров: Бид өвчтөнүүдэд чирэгдэлгүй, чанартай үйлчилгээ үзүүлэх ёстой
13435
|
1345
|
2015/05/15, 10:59
Улаанбурхан өвчний улмаас зарим эмнэлэг хөл хорио тогтоолоо
15759
|
1112
|
2015/04/02, 09:04
Улсын нүүр царай байх ёстой ОБЕГ хэмээх балар эртний байгууллага
10328
|
1056
|
2015/04/20, 10:14
Н.Алтанхуяг Ч.Сайханбилэгийг унагана
11750
|
950
|
2015/02/10, 18:45
“Авто худалдааны цогцолбор”-ын 6,8 га газар дуудлага худалдаагаар 3,3 тэрбум төгрөгт хүрлээ
13075
|
820
|
2015/03/06, 10:30
Оюутан цэрэг хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ
18444
|
737
|
2015/03/03, 12:29
"Салхитын мөнгөний орд"-той холбогдсон нэр бүхий шүүгчдийг шалгаж эхэлжээ
5922
|
724
|
2019/07/30, 11:14
Өмнөговийн засаг дарга Б.Бадраа цалингаараа сайхан амьдарч байна
9915
|
716
|
2015/06/09, 14:25
Ланд 200 унасан согтуу жолооч өдрөөр айхтар осол хийлээ
11335
|
622
|
2015/05/15, 15:02
1930- аад оны Нийслэлчүүд гэрэл зурагт /фото/
11799
|
617
|
2015/02/10, 09:18
Гэнэт залуужсан хачирхалтай түүхүүд
8876
|
597
|
2015/05/13, 11:40
Газрын харилцаа геодези зураг зүйн газрын дарга А.Хүрэлшагайн ТЕНДЕРИЙН БУДЛИАН
9814
|
592
|
2015/04/30, 10:57
Хүүхдийн тоглоомын талбайг хүчээр авах гэж байна
9346
|
586
|
2015/03/11, 15:57
ТЕНДЕР - Зуны дизель түлш худалдан авах
10834
|
510
|
2015/05/21, 11:37
Асуудлыг шийдэхгүй бол "Цагаан сар"-аар ч өлсгөлөнгөө үргэлжлүүлнэ
8568
|
465
|
2015/02/13, 11:13
А.Мөнхзул алмайруулав
11063
|
456
|
2015/04/23, 17:08
“Тэнгэр трейд”-ийнхэн ялаатай бүтээгдэхүүнээ 100 мянган төгрөгөөр нуухыг оролджээ
7541
|
394
|
2015/05/08, 15:19
“Жигүүр Гранд” компанийн барилгаас хүн унаж амиа алджээ
11771
|
374
|
2015/04/20, 15:44
Жингээ хаях зөвлөгөө-Зөвхөн эрчүүдэд
8681
|
350
|
2015/04/27, 10:23
Филипп Киркоровын 4 сарын 1-нд чадуулсан бичлэг
8303
|
329
|
2015/04/03, 12:23
"Алтай" констракшны захирал Х.Бат-Эрдэнэ алтны том орд нээж, ээж нь шүдээ хүртэл алтдуулжээ
12160
|
324
|
2015/02/06, 09:58
Д.Дорлигжав: Амиа хайрлаагүй охиныхоо хүмүүнлэг, зоримог сайхан сэтгэлээр нь бахархаж байна
9874
|
313
|
2015/02/17, 15:57
Өсвөр насны охин онгон биеээ “IPhone” утсаар үнэлжээ
18046
|
303
|
2015/03/22, 17:40
АСЕМ-ын үеэр гамшгаас хамгаалах бэлэн байдлыг ханган ажиллана
6674
|
300
|
2016/06/14, 11:38
Шударга өрсөлдөж, идэвхтэй оролцоорой хэмээн сүү өргөе
7049
|
273
|
2016/06/28, 11:28
“Сайн хашаа” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ажлын хэсэг байгууллаа
8557
|
254
|
2016/06/23, 16:03
ОФФШОРЫГ ОГЦРУУЛЪЯ! "Эр хүн хэлсэндээ - Эмээлт морь харайсандаа..."
6895
|
238
|
2016/06/23, 16:02
"Хөгждөггүй" Б.Наранхүүгийн хөгжилтэй "санаа" Дундговийнхныг доош нь хийчих вүү дээ
7514
|
210
|
2016/06/17, 18:14
Жүжигчин Р.Анхням төрийн дээд шагналаар энгэрээ мялаалаа
11419
|
195
|
2015/04/20, 13:59
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газарт “Хүрэл үнэг” өгөөжөө өгч амжих уу?
6834
|
191
|
2019/07/26, 12:31
Засгийн газрын гишүүд дан дээлтэй байх нь зөв үү?
Дэмжиж байна
Дэмжихгүй байна
Тийм байх боломжгүй
Санал өгөх
Үр дүн