| |

Казакстаны 100 хувийн хөрөнгө оруулалттайгаар Монголд "Жи тайм корпорейшн” компанийг байгуулсан байдаг. Ийнхүү байгуулахдаа тухайн байгууллагыг үүсгэн байгуулагч, хувьцаа эзэмшигч цорын ганц гишүүн нь Казакстаны "Жи тайм” компани гэж улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, бичиг баримтад тусгасан. Тус Казакстаны компанийн үйл ажиллагааг Монголд явуулах эрх бүхий албан тушаалтан нь Маженов Марат.
Ингээд Э.Оюунчимэгт холбогдох хэргээр шийдэж, хохирогчдын хохирлыг барагдуулах ажиллагаа үргэлжилсэн. Түүнээс биш, хэрэгт оролцсон гол шүүгдэгч нь Казакстаны "Жи тайм” корпораци, түүний бие төлөөлөгч Марат юм. Энэ хүний асуудлыг шийдээгүй ч, компанийн үйл ажиллагааг хамжиж явуулахдаа Э.Оюунчимэг бусдаас нэг ч төгрөг аваагүй гэдгийг шүүх нотолсон. Тэгсэн мөртлөө компани байгуулахад цуг байсан гэдгээрээ энэ хүн буруутгагдаж, бусдад учирсан 11 тэрбум төгрөгийг төлөх ёстой боллоо. Өөрөөр хэлбэл, хохирсон иргэдийн мөнгөнөөс нэг ч төгрөг аваагүй байхад нь Э.Оюунчимэгээс гаргуулах логикгүй дүгнэлт гаргачихаад байгаа юм. Гэтэл Э.Оюунчимэг гэдэг хүн 65 настай, эрүүл мэндийн байдал тааруу, өөрийнх нь нэр дээр эд хөрөнгө гэх зүйл байхгүй.
Тэгэхээр энэ хүн 11 тэрбум төгрөгийг төлж чадахгүй бол яах вэ гэдэг асуудал байна. Энэ олон хохирогч мөнгөө бүтэн олж чадахгүй, дахиад хохироод үлдэнэ. Цаана нь Казакстаны "Жи тайм” корпораци, түүний бие төлөөлөгч Марат хоёр хариуцлага хүлээхгүй үлдэж байна. Уг нь Улсын яллагчийн зүгээс тус компанийг иргэний хариуцагчаар татаж, шүүх хуралдаанд оруулсан юм. Гэтэл шүүхээс 2016 онд Монголд байгуулсан Казакстаны "Жи тайм” корпораци эрхзүйн чадамжгүй гэж дүгнэлээ. Одоо болтол улсын бүртгэл, оюуны өмчийн газарт Казакстаны 100 хувийн хөрөнгө оруулалттай "Жи тайм корпорейшн” компани бүртгэлтэй байгаа. Мөн үйл ажиллагаагаа хэвийн явуулж байна. Гүйцэтгэх захирлаа 2018 онд сольж, Пүрэвбаатар гэдэг хүнийг томилсон. Тэр хүний бие төлөөлөгч шүүхэд иргэний хариуцагчийн төлөөлөгчөөр оролцож байна. Ийм байхад тус компанийг "Иргэний хариуцагчийн чадамжгүй” гэж үзэх нь ойлгомжгүй. Түүнчлэн Казакстаны "Жи тайм” компани мөн үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа бөгөөд төлбөрийн чадвартай.
Мөн Казакстаны "Жи тайм” компани 2012 онд байгуулагдсан. Тухайн үед Монголоос элссэн хүн байдаггүй. Харин бусад улсаас элссэн хүмүүсийн дор элссэн тохиолдол цөөнгүй байдаг. Монголд тус компани 2016 оны арваннэгдүгээр сард байгуулагдахаас өмнө "Жи тайм”-д элссэн хүн олон бий гэсэн үг. Гэтэл одоо хохирол яригдаад байгаа 40 тэрбум бол Монголд компани байгуулагдсанаас хойш элссэн хүмүүсийнх болоод байна. Үүнээс урагш элссэн хүмүүс хэрэгт хамааралгүй мэт болчихож байгаа юм. Гэтэл Монголд байгуулагдахаас нь өмнө элссэн хүмүүс байгуулагдсанаас хойш элссэн хүмүүсийн оруулсан мөнгөнөөс урамшуулал авсан. Тэр хүмүүс иргэний хариуцагчаар татагдаагүй. Ингэхээр хохирлын бодит тооцоо гарахгүй.
Монголд болон Казакстанд элссэн хэдэн хүн байгааг бүрэн тогтоогоогүй. Монголд элссэн хүмүүсийн хохирлыг зөвхөн дансны хуулгаар нь 40 хэдэн тэрбум гэж тооцсон. Монголд хэдэн хүн тус бүр хэдэн төгрөгөөр элссэн нь тодорхойгүй. Урамшуулал авсан хүмүүс нь Монголд байгуулагдсан компанийн урамшууллаас авсан юм уу, эсвэл гадаадаас өмнө нь элссэн байсан хүмүүс урамшуулал авсан юм уу гэхээр бүгд холилдчихсон. Нэг мөр тооцоо, тогтоол гарах боломжгүй.
Түүнийхээ урамшуулал 56 сая төгрөгийг Казакстаны толгой компанийн зөвшөөрлөөр авчээ. Тиймээс үүний хариуцагч нь Э.Оюунчимэг мөн гэдэгт бид маргаагүй. Өөрийн төлсөн мөнгө, урамшуулал хоёрынхоо зөрүүг энэ хүн хариуцаж, буцаан төлөх ёстой. Харин 11 тэрбум төгрөгийг аваагүй учраас хариуцах боломжгүй. Мөн авсан байлаа гэхэд энэ хүнд 11 тэрбум төгрөг байгаа юу гэдгийг тогтоох хэрэгтэй. 11 тэрбум байхгүй тохиолдолд хохирогчид төдий хэмжээгээр хохироод үлдэнэ.
Тэгвэл энэ талаар хохирогчийн өмгөөлөгч Төв аймгийн өмгөөлөгчдийн зөвлөлийн дарга, хуульч, өмгөөлөгч А.Мөнхтулгатай ярилцлаа.
Банканд битүүмжилсэн долоон тэрбум төгрөг, машин техникийг үнэлж, зараад хувь тэнцүүлэх, эсвэл өөр аргаар хохирогчийн хохирлыг барагдуулах хэрэгтэй гэсэн үндэслэлээр шүүхэд байр сууриа илэрхийлсэн. Мөрдөн байцаах ажиллагааны явцад Нийслэлийн прокуророос Марат гэх хүн байхгүй гэсэн шалтгаан тавьж байсан. Тэгэхэд нь хохирогч нар "Та бүхэн эрэн сурвалжилж байгаа нь үнэн. Нот бичиг илгээсэн. Гэхдээ энэ хүн Монголд байгаа эсэх талаар тодорхой хариу өгдөггүй. Тиймээс Маратын хэргийг тусгаарлаж, хэргийг шийдэж өгөөч” гэсэн хүсэлт гаргасан юм. Энэ хэрэг 11 мянга гаруй хүн буюу олон хохирогчтой. Тиймээс Маратын хэргээс түдгэлзэж, Оюунчимэгийн хэргийг тусгаарлан шалгасан нь зөв. Ийнхүү бид хохирогчдын төлсөн мөнгөний 40-60 хувийг авах боломжтой боллоо. Хохирогчдын өмгөөлөгчөөс шүүх хуралд надаас өөр хүн ороогүй.
Үндсэндээ 11 мянган хүнийг төлөөлж, шүүх хуралд оролцсон гэж болно. Нөгөө талаас 11 тэрбум төгрөгийн хохирол барагдуулахаас татгалзаж, таван жилийн хорих ялыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж гэм буруугийн тал дээр маргаж, цаашид давж заалдана гэдгээ илэрхийлсэн. Тэгэхээр гурван шатны шүүх хурал болно гэсэн үг. Хохирогчийн өмгөөлөгчийн зүгээс ч "Маратыг интерполоор эрэн сурвалжилж, олоод хэргийг нь шийдвэрлэ” гэж мөн гомдол гаргана. Энэ хүн Монголоос 10 тэрбум төгрөг буюу гурван сая ам.доллар Казакстаны компани руугаа шилжүүлсэн. Тиймээс энэ хүнийг олж, хэргийг шүүн, 10 тэрбум төгрөг гаргуулбал, хохирогчид бүх хохирлоо нөхөж авах боломжтой. Эрүүгийн хэргийг эзгүйд нь шийдэх боломжгүй учраас, Маратыг олох хэрэгтэй байна.
Тухайн 14 тэрбум төгрөг нь хурааж авсан долоо, иргэний хариуцагч нар төлөх 4-5, мөн тухайн компанийн Монгол Улсын татварын ерөнхий газарт илүү төлсөн нэг тэрбум төгрөгийг нэхэмжлэлээр гаргуулснаар бүрдэнэ. Мөн хэд хэдэн жийп машин, бусад эд хөрөнгө бий. Эдгээр нь "Жи тайм корпорейшн” компанийн эд хөрөнгө. Олон хүн элсүүлсэн хүнд жийп, швейцарь цаг, цүнх, гоо сайхны бүтээгдэхүүн зэрэг янз бүрийн зүйл тодорхой шатлалын дагуу бэлэглэдэг байсан юм билээ. Эдгээрийг хураагаад, Улсын шүүгч, прокурор нарын шийдвэрээр битүүмжлэн, зарахаар шийдвэр гаргаж, шилжүүлсэн гэж ойлгосон. Тэдгээрийг зарахаар хохиролд төлөх мөнгөний хэмжээ нэмэгдэнэ.
Үндэсний шуудан
Засгийн газрын гишүүд дан дээлтэй байх нь зөв үү?

