Өнгөрсөн оны есдүгээр сард Узбекистаны нийслэл Ташкентад болсон насанд хүрэгчдийн ДАШТ-д жинхэнэ шуугиан

тарьж, олон монгол хүний магнайг тэнийлгэсэн тамирчин бол Сүхээгийн Цэрэнчимэд. Эмэгтэйчүүдийн чөлөөт бөхийн 60 кг-ын жинд тив, дэлхийд ноёлдог хашир туршлагатай тамирчид хүртэл 19-хөн настай монгол охины дархан мэх буюу хөл авах мэхэнд унахгүйг хэчнээн хичээгээд ч чадаагүй юм. С.Цэрэнчимэд нэгдүгээр тойрогтоо Оросын алдарт бөх, ДАШТ-ээс таван ч медаль хүртсэн, Европын таван удаагийн аварга Наталья Гольцтой таарч оноогоор ялсан.

Харин хоёрдугаар тойрогт Японы бөх Казуки Сакамийг ядах юмгүй буулган авч, мөнгөн медалийн төлөөх барилдаанд Финландын Маарит Нейра Оллитой таарч мөн л цэвэр ялсан билээ. Ингээд аваргын төлөө Азербайжаны бөх, олимп, дэлхийн мөнгө, хошой хүрэл медальт Юлия Раткевичтай барилдан ялснаар Монголын хамгийн залуухан, бас чөлөөтийн хоёр дахь эмэгтэй аварга болсон түүхтэй. Ийнхүү монголчууд, тэр дундаа Хэнтийнхэн залуу од С.Цэрэнчимэдээр бахархан өмчилж, тэр байтугай төгссөн сургууль, түүнд хэдэн сар хичээл заасан багш нар хүртэл "Би энэ охины багш нь", "Манай сургууль дэлхийн аваргыг төрүүлсэн" хэмээн онгирч байв.

Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал, Дэлгэрхаан сумынхан ч дэлхийн аварга охиныг булаацалдан миний, манай гэж хэсэг хөглөсөн. ДАШТ-ий дараа С.Цэрэнчимэд Азийн наадмаас хүрэл, Цэргийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс алтан медаль хүртэж, МҮОХ-ны тэргүүн дээд шагнал "Бөртэ чоно"-ын эзнээр тодорсны зэрэгцээ "Алдар" спорт хорооны дасгалжуулагч Ц.Хосбаяр багшийнхаа хамт Монгол Улсын гавьяат тамирчин цол авсан билээ. 2014 онд од хийморьтой байсан түүний амжилтын буухиа энэ жил ч мөн үргэлжилсээр байгаа. Оны эхээр Австрийн Вольфурьт хотноо болсон "Нээлттэй тэмцээн"-д 63 кг-ын жинд зодоглоод аварга болсон тэрбээр саяхан ОХУ-ын Санкт-Петербург хотноо зохиогдсон, чөлөөт бөхийн эмэгтэйчүүдийн шилдэг найман баг оролцдог "Дэлхийн цом"-ын тэмцээнд   багаараа хүрэл медаль хүртсэн юм.

Цэл залуухан, өсөх ирээдүйтэй тамирчинд баяр хүргэж, хүндэтгэл үзүүлэх олны хэл чимээ өнгөрсөн оны сүүлээр тасралтгүй үргэлжилсэн гэхэд болно. Үүнд мэдээж нутаг орныхон нь ч идэвхийлэн оролцож, Хэнтий аймгийн Засаг дарга Ж.Оюунбаатарын уриалан санаачилсны дагуу нутгийн охиноо дэмжихээр чадах чинээгээрээ хандив өргөжээ.

Тэгээд "Дэлхийн аварга С.Цэрэнчимэд маань нутагтаа ирж, ард түмэнтэйгээ уулзаад баяр талархлаа илэрхийлэх байх даа. Сүхээ зааны маань бага охин ямар том болсныг нь сайн харж авъя байз" гээд хүлээгээд байж. Гэтэл таг чиг. Арга буюу Цэнхэрмандал, Дэлгэрхаан сумын ахан дүүс нь сүүлийн үед дэлхийн аваргын ээж рүү утасдаж, "Нутгийн усныхан чинь дэлхийн аварга охиндоо гээд хандив өргөсөн. Манай Засаг дарга та нартай холбоо барьж, өгсөн биз дээ" хэмээн асууж эхэлжээ. Мэдээж тэд Засаг даргаас мөнгө төгрөг авах нь байтугай барааг нь хараагүй бөгөөд нутагт нь тийм хандивын аян өрнөсөн тухай ч огт дуулаагүй өдий хүрсэн тул дэмий л хэлэх үгээ олж ядаж байж. Ядаж эзэнд нь ч дуулгалгүйгээр хүний нэрээр түрээ барьж, хандив цуглуулаад яваа Засаг дарга ичихэд яана аа. Тэр хүн нүүрээ зузаанаас зузаан ширлэсэн байлаа гэхэд ядаж нутгаасаа төрсөн дэлхийн аваргынхаа нэр нүүрийг бодох ухаан орсонгүй гэж үү. Хүнд чинь бас нэг юухнаар ч худалдаж болохгүй үнэ цэнэтэй зүйл гэж байдаг даа.

Монголын тамирчдад эдийн засаг, санхүүгийн дэмжлэг хамгийн хэрэгцээтэй байдаг нь үнэн. Гадаад, дотоодын тэмцээн уралдаанд оролцох замын зардал, уураг тэргүүтэй янз бүрийн бэлдмэлээс эхлээд мөнгөний гачигдал тэдэнд мундахгүй. Тэглээ гээд хүний "эмзэг цэг"-ээр шоу хийх ядарсан башир арга монгол хүний ой тойнд урьд цагт байгаагүй. Аз болоход С.Цэрэнчимэд үндэсний шигшээ багийн тамирчин учраас хэд хэдэн тэмцээний зардлаа
улсаас даалгадаг болсон хувьтай охин. Хэрэв ахан дүүс нь хэлээгүй бол С.Цэрэнчимэдийн гэрийнхэн энд юу ч мэдэхгүй яваад л байдаг. Нутаг усныхан нь харин "Өнөө дэлхийн аварга охин чинь бүр таг шүү. Ядаж бидний сэтгэлийг бодоод нутагтаа нэг ирээд харагдчихад болно оо доо" гээд л цуурч эхэлнэ шүү дээ. Сайн аавынх нь ясыг өндөлзүүлэн байж сайхан охины нэрийг баастах хэрэггүй л байлтай. Нэгэн цагт үнэнд гүйцэгдэж баригдахгүй юм шиг яах гэж ингэж хүмүүсийн хооронд илжиг царайлж жороолдог байна аа, Ж.Оюунбаатар дарга аа.

НОЦТОЙ МЭДЭЭ