| |
Би 2014 оны наймдугаар сарын сүүлээс тус үйлдвэрт ажиллаж эхэлсэн. Огт танихгүй хэдэн залуучууд ажилд орсон байлаа. Би үйлдвэрийнхээ ажилчдын нэрийг мэдэхгүй ч зүсээр нь бүгдийг таньдаг юм.
Хэд хоногийн дараа үдийн хоолны үеэр миний өөдөөс хараад, хооллож байсан хоёр залуу хоорондоо: - Энэ будаан дээр адууны махтай бол...гэж ярихыг сонсоод, би та нар Монголчууд юм уу? гэж асуухад, тэд нар миний өөдөөс сөргүүлээд та Монгол хүн юм уу гэж асууцгаасан.
Тэр адууны мах гэж ярьдаг залууг Баяр /Сэлэнгэ аймаг/ гэдэг. 30 орчим настай. Нөгөөхийг нь Амгалан /УБ/ гэдэг. 21 настай. Үдийн хоолны дараа Баяр намайг өрөөндөө урьсан.
Баяр их яриа. Өөрөө долдугаар сарын сүүлээр, Амгалан наймдугаар сарын эхээр Солонгос улсад ирсэн гэнэ. Тэр үйлдвэр наймдугаар сарын 1-5 хүртэл халууны амралтаараа ажилчдаа амраасан юм. Би тэр үйлдвэрт халууны амралт хүртэл ажилласан.
Баяр халууны амралтын таван өдөр хэл, газар мэдэхгүй учраас уулын мухарт гэрээсээ гаралгүй их уйдаж, өнгөрөөснөө яриад л...Тэр хооронд Амгалан нь юу ч дуугараагүй.
Би тэр үйлдвэрт долдугаар сарын сүүл хүртэл ажилласан боловч Баяр бид хоёр, хэн хэнийгээ Монгол гэж таниагүй өнгөрсөн юм байна. Түүнд л Баяр их харамсаад байж билээ. Түүнээс хойш үдийн хоолны дараа тэдний өрөөнд орж, Баяр бид хоёр элдвийн юм л ярина.
Баяр нэг удаа надад бид хоёр тамхигүй болсон. Та цалин буутал бид хоёрт тамхи аваад өгөөч гэж надаас гуйсан. Би маргааш өглөө нь тамхи аваачиж өгсөн.
Би заримдаа тэр үйлдвэрт гаралгүй өөр тийшээ шууд гардаг байлаа. Бусад үед нь байнга тэр үйлдвэрт гардаг байсан.
Баяр бид хоёрыг юм ярьж байхад, Амгалан ер дуугардаггүй байв. Би угийн тийм дуугүй юм уу, эсвэл тийм муу санаатай юм болов уу? гэж бодож суудаг байлаа.
Удалгүй Солонгос улсын Ургацын баяр болж, бас 3-4 хоног амарсан. Баяр надад: - Tа бид хоёрыг Сөүл Түндэмүн оруулаад өгөөч, найзуудтайгаа уулзах гэсэн юм гэж гуйлаа. Би амралт эхлэх өглөө нь тэр хоёрын байгаа газарт очоод, бид нар тэндээс нь галт тэргээр Сөүл рүү явсан юм.
Ургацын баярын амралтаараа Солонгосчууд галт тэрэгнийхээ билетийг урьдчилаад, захиалсан тул бид нар цаг гаруй хугацаанд вагоны коридорт зогсоогоороо Сөүл орсон.
Баяр та бид хоёрын төлөө босоогоороо явлаа. Коридорын угаалтуур дээр жаахан боловч сандаалаад хөлөө амраачих гээд л...
Би хоёр дахь удаагаа л галт тэргээр явж байгаа нь тэр. Эхний удаад дүү нартайгаа замын ажил хийж байхдаа А санаас галт тэргээр явж байсан юм.
Баяр, Амгалан бид гурав Сөүл галт тэрэгний буудлаас, Түндэмүн явах, 4-р шугамын метронд суусан. Би эргээд тэд нарыг хэрхэн замаа олохыг зааж анхааруулж явав.
Түндэмүний Монгол тауны гуравдугаар давхарын Залуус зоогийн газарт ороход л Баярдн найзууд, бид нарын араас ороод ирсэн. Би хавиргатай шөл хагасаар, гурван хуушуур, Баяр банштай цай, Амгалан цуйван захиалсан.
Баяр надад: - Tа бид хоёрыг Түндэмүнд хүргэж ирсэнд баярлалаа. Иймд хоолны үнийг чинь бид хоёр дундаасаа төлнө! гэж хэлсэн. Амралтын дараа ажилдаа очиход тэр хоёр гэрээ олоод ирсэн л байна билээ.
Баяр хөдөө өвөө, эмээ дээрээ өссөн. Хэд хоног Түндэмүн дээр сайхан банштай цай л уулаа гэж ярьж байсан. Тэр хоёр боолт л боох ажил хийдэг байлаа. Би хааяа тэр хоёрт хэлмэрч хийж өгдөг байлаа.
Би Солонгост гэрээгээр ажиллахаар очиж буй залуучуудыг Монголдоо Солонгос хэлний дамжаанд суусан. Солонгос хэлний шалгалт өгдөг. Ямарч гэсэн ойр зуурын хэлтэй гэж боддог байсан юм. Тэр хоёрыг хараад гайхснаа нуух юу...
Амгаланг манай цехэд ажиллуулахаар шилжүүлсэн юм. Би түүнд өөрийнхөө мэддэг болгоныг л хэлж, зарим зүйлийг нь анхааруулж хэлдэг боловч харамсалтай нь тэр миний үгийг авдаггүй байлаа. Түүнээс хойш би өөрөө мэдэг! гээд Амгаланд юм хэлэхээ больсон.
Ажлаа хийхгүй байнга утасаараа оролдлоо, өглөө гимнастикт гарч ирсэнгүй гээд загнуулаад л, хараалгаад л... Манай цехийн ахлагч Амгаланг нэг нүдээр харахгүй.
Манай цехийн ахлагч залуу хүн мөртлөө ер нь гадаадынханд их дээрэлхүү, ажилд муу Солонгосчуудыг хөгшин, настай гэлтгүй загнаж байдаг муухай ааштай хүн.
Амгаланг бүр үйлдвэрээсээ хөөнө! гээд би нэг удаа тус үйлдвэрийн гадаад ажилчдыг хариуцсан ажилтан дээр Амгаланг дагуулан орж, учирлан хэлж байж ажилд нь үлдээж өгсөн юм.
Би хүүгийндээ нэг жил гаруй хугацаанд хамт амьдарсан юм. Ач хүү гурван настай, ач охин ой гарантай байсан. Хүү, бэр хоёр хааяа шоудаад, би ач нартайгаа хамт үлддэг байлаа.
Бэр маань ойрхон хоёр хүүхэд гаргасан тул би залуу хүн гэртээ уйддаг байлгүй гээд түүнд юм хэлдэггүй байлаа. Хүү ч сургуулийнхаа оюутны зөвлөлийн даргын албыг хаших болсон учир суруулиасаа зохион байгуулж буй арга хэмжээнд бэлтгэх гээд бас л завгүй хүн...
Оройг би хоёр ачтайгаа л өнгөрөөнө дөө... Би өөрөө эмэгтэй хүүхэд өсгөж үзээгүй болохоор ач охиныхоо үйл хөдлөлийг их анхааран хардаг байлаа. Амьдралын эрээн барааныг үзээгүй, байгалиас заяаснаараа байгаа, эрэгтэй, эмэгтэй хүүхдийн зан, аашийг би ач нараа харьцуулан харж таньж билээ.
Ач хүү надад:-Өвөө би ус ууя гэхээр нь би миний хүү өөрөө аягаа тосоод уучих! гэдэг юм. Тэгэхээр өөрөө ус шүүгчээс усаа тосч уучихаад тоглох гээд яваад өгдөг байв.
Харин ач охин адилхан өөрөө ус тосч уучихаад, аягандаа ус хийж авчраад, надад: - Өвөө ус уу! гээд өгдөг байсан.
Би ач хүүгээ гал тогооны өрөөнд дуудаад, дүүд нь байхгүй шүү! гээд чихэр өгөхөөр тэндээ зогсож байгаад, идчихээд яваад өгнө.
Харин ач охин бол найраанд орохгүй, уйлаад байдаг байлаа. Би чи яагаад уйлаад байгаа юм бэ? гэхэд, ахдаа бас чихэр өгье! гэдэг юм.
Хүүгийнд намайг хамт амьдарч байх үед, хүү, бэр хоёрын найзууд ирээд, манай ач нарт чихэр, жимс өгвөл ач хүү өөрийнхөө юмыг ганцаараа л идчихдэг.
Харин ач охин заавал нэг юм барьж ирээд, өвөө ид! гээд өгдөг байлаа.
Эдгээрийг дүгнэх юм бол эмэгтэй хүн бол байгалиасаа л хэнийг ч болов өрөвдсөн, асарсан, хайрласан, нинжин сэтгэлдээ төрдөг юм байна гэж боддог юм даа...
-------------------------------------------------------
Хүү сургуулийнхаа оюутны зөвлөлийн дарга болоод, 2013 оны шинэ жилийн баярыг Чонг жү хотод, маш сайхан, өргөн хүрээнд зохион байгуулсан юм.
Би Солонгос улсад очоод, 10 гаруй жилийн дараа, анх удаагаа тэр шинэ жилийн цэнгүүнд орж билээ. Яг залуудаа Монголд албан газраараа тэмдэглэдэг тэр л шинэ жилийн үдэш санаанд ороод л...
2014 оны 3 сарын 2 хүүгийн минь төрсөн өдөр билээ. Тэр өдөр би хүүдээ бууз хийж өгөх гээд бэлтгэж байтал гэнэт нуруу татаад, их зовж, хазайсан амьтан бууз хийж өгөөд л орон дээрээ ойчоод өгсөн дөө...
Бэр ундааны шилэнд халуун ус хийж, жин тавьж өгсөн. Маргааш өглөө нь нуруу өвдөөд, ажилдаа явалгүй, шууд эмнэлэг рүү явсан.
Би Солонгост нэр хүндтэй, өндөр үнэтэй, Seoul Samsung эмнэлэгийн Чонг жү хотын салбар дээр очсон юм. Миний нуруунызургийг аваад, нурууны диск /артуклит/ гэж оношилсон.
Урд нь үзүүлж, эмчилгээ хийлгэж, байсан эмнэлгүүд нурууны диск биш гэж оношилдог байсан юм. Тэгээд надад нурууны үений завсарт шингэн шахна! гэсэн.
Энэ эмчилгээг долоон хоногт нэг удаа ирж, нийт гурван удаа хийлгэх шаардлагатай гэсэн. Би хэлсэн ёсоор нь гурван удаа хийлгэсэн. Би эрүүл мэндийн даатгалгүй учир төлбөрт нь нэг удаад 100.000 вон төлсөн. Нурууны үений завсарт тариа хийхдээ хагалгааны өрөөнд оруулж, компьютор дээр харж байгаад хийдэг юм билээ.
Түүний дараа физик эмчилгээ хийдэг байв. Би хагас сайнд ажилдгүй тул тэр өдрүүдэд эмчилгээгээ хийлгээд, бүтэн сайнд амардаг байсан. Түүнээс хойш нуруу өвдөх нь гайгүй болсон.
Гэхдээ би сар болгон нуруундаа зүү тавиулж, физик эмчилгээгээ хийлгэсээр л... Хамгийн сүүлд 2015 оны 5 сарын 29-нд хийлгэсэн дээ.
Би 2014 оны 10 сард Монгол явах сэтгэлдээ хөтлөгдөн буцаад, Юнг ин хот доо ирсэн. Би Канг дунг-1 хөргөгчинд ажиллаж байсан, Чинзогийн гэрээний хугацаа дуусаад, хууль бусаар хөргөгчинд ажиллаж байгаа гэж сонссон юм.
Тэгээд би Юнг ин хотод ирээд, шууд Канг дунг-1 хөргөгчин дээр очоод, хуучин таньдаг Солонгосчуудаас Чинзог аль хөргөгчинд ажиллаж байгааг мэдэж авсан юм. Тэнд мөн 6-7 Монгол залуучууд гэрээгээр ажилладаг юм билээ.
Би тэд нарыг танихгүй. Би тэр залуучуудтай уулзаад, Чинзогийн утасны дугаарыг өгөөч гэхэд тэд нар танихгүй хүнд хүний утасыг өгөхгүй гэлээ.
Чинзогийн ажиллаж буй хөргөгч Канг дунг-1 хөргөгчөөс ойрхон тул би тийшээ явган явлаа. Би Чинзотой 16.00 цагийн үед уулзсан. Чинзо ахлагч Солонгостоо ах ирсэн тул би эрт буулаа гэхэд нөгөөх нь тэг гэж хариулсан.
Чинзо намайг дагуулаад, зөвхөн хөргөгчинд л ажилд гаргадаг, ажил олгогч дээрээ авч очсон. Чинзо тэд нарт намайг урд нь хөргөгчинд олон жил ажиллаж байсан. Хэл, энэ хавийн газраа сайн мэддэг гэж танилцуулсан.
Би маргаашаас нь л шууд хөргөгчинд ажилласан. Би 12 сар хүртэл аль хүн дутуу хөргөгчинд, өдөр бүр өөр өөр газар очиж ажиллаж байсан. Тэр хугацаандаа би Канг дунг-1 хөргөгчинд нэг өдөр ажилласан.
Урд ажиллаж байсан залуучууд шигээ эв нэгдэлтэй, их цэвэрхэн амьдарцгааж байсан. Тэд нарыг хараад, эхнээсээ л суурийг нь зөв тавьбал цаашдаа уламжлал болоод явчихдаг юм байна даа гэж надад бодогдсон.
12 сараас би Канг дунг-1 хөргөгчийн ойрхон байдаг, TF хөргөгчинд 2015 оны 5 сарын 29 хүртэл Монголд иртлээ л ажилласан. Тэнд Буян, Энх гэдэг хоёр Монгол залуучуудтай хамт ажиллаж байлаа.
Буян тэнд суралцдаг оюутан. Энх 2014 оны 12 сард гурван сарын хугацаатай очоод, хууль бусаар ажиллаж, амьдрах болсон.
Би Юнг ин хотод ирээд байр байхгүй учир саунд хонож байлаа. Саунд долоо хонож байтал, Хус модонд ярилцъя... рестораны эзэн надтай уулзаад, чамайг Юнг инд буцаад ирсэн гэж Цээмаагаас дуулсан.
Чи яаж дандаа саунд хонох уу?, хол гэхгүй бол Цээмаатайгаа хамт байрлаад, манай тэндээс ажилдаа явж бай! гэсэн.
Хус модонд ярилцья… рестораны доохно хүртэл цагийн автобус явдаг болсон байна билээ. Эхний автобус 07.00 цагаас тэндээс хөдөлдөг тул би ажилдаа цагийг нь тулгаж очихоор Солонгосчууд жаахан дургүй байлаа.
Иймээс би өглөө 06.00 цагт тэндээс доошоо 30 минут алхаад, 06.50-д өөр чиглэлийн автобусанд суудаг боллоо.
Дөрөвдүгээр сард Цээмаа ажлаасаа гарсан тул бид хоёр Юнг ин хотод барьцаагүй, сарын 200.000 воны хуучин шигээ муу байр хөлслөн, тэндээ Монголд иртлээ амьдарсан. Үргэлжлэл бий
Ц.Эрдэнэбат
Засгийн газрын гишүүд дан дээлтэй байх нь зөв үү?

