logo image
  • Нүүр
  • Улс төр
  • Нийгэм
  • Эдийн засаг
  • Уул уурхай
  • Боловсрол
  • Энтертайнмэнт
  • Эрүүл мэнд
  • Спорт
  • Зөвлөгөө
  • Фото мэдээ
  • Видео мэдээ
|

МУГЖ Д.БАТТӨМӨР: Уртын дуу заримдаа хөшигний хөгжим болдог байлаа

Бичсэн:munkhbat
2015/03/30/, 15:50
Tweet

МУГЖ Д.БАТТӨМӨР: Уртын дуу заримдаа хөшигний хөгжим болдог байлааБаттөмөрийн дуунууд тоо бөглөх төдий бус, сүүлийн хагас зууны урлагийн өнгийг тодорхойлж чадсан" хэмээн Төрийн хошой шагналт, хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноров түүнийг тодорхойлсон байдаг. Монголын дууны урлагийн түүхэнд өөрийн гэсэн өнгө аясыг нэмсэн олон сайхан уран бүтээлийн эзэн, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Д.Баттөмөртэй ярилцлаа.

 

-Таны бага насны дурсамжаас яриагаа эхлэх үү?
-Би Өвөрхангай аймгийн Өлзийт суманд Ногоон бүрд гэдэг газар 1949 оны хоёрдугаар сард төрсөн. Манай аавыг Дашням гэдэг. Мал их сайхан малладаг, элдүүр элддэг, лам талын "Чойрын ном" их уншдаг, ан гөрөө хийддэггүй хүн байсан. Би аавыгаа жаран нас хүрч байхад нь гарсан гэдэг. Насны эцэст нь гарсан болохоор аав "Би хүн хийж аваад энэ надад тус болно гэж юу байх билээ" гэдэг байсан гэсэн. Гэхдээ намайг найман нас хүртэл хамт байгаад 1957 оны зургаан сард бурхан болсон. Энэ хугацаанд ганц хүүгийнхээ төлөө амиа өгөхөөс ч буцахгүй хайрлаж өсгөсөн дөө. Тэр хавар нь Өвөрхангай аймгийн Хужирт суманд нэгдэлд гишүүн болж, Баттөмөрийнх гээд өрх тусгаарласан. Намайг нутгийнхан маань хоёр нутагтан гэдэг байсан. Төрсөн газар Өлзийт, ажил төрөл хийж амьдралаа залгуулж, ээжтэйгээ мал маллан аж төрсөн нь Хужирт сум. Хаана ч явж, хэнд ч хэлэхэд нүүр бардам хоёр сумаараа овоглож хүндлэгддэг. Олон улсад явахад ч хоёр сумаараа овоглож явсан. Үүнийг минь нутгийн иргэд мэддэг. Энэ нь уртын дуутай их холбоотой. Намайг жинхэнэ ард түмний хүү болгосон юм шүү дээ. Уртын дууны буян их юм. Би уртын дуучин гэдэг нэр зүүснээсээ хойш өнөөг хүрэхдээ бүрэн эзэмшээд дуулж чаддаг 30 гаруйхан дуутай. Ерөнхийдөө энэ ийм гээд зааж зөвлөөд, аялдаг 100 гаруй дуу бий.

 

-Та малчин хүн. Урлагт хэрхэн хөл тавьж байсан бэ?
-1957 оноос хойш ээж эгчтэйгээ нэгдлийн хонь авч маллаад хажуугаар нь адуучин байлаа. Адуунд их хорхойтой. Хонь хариулахдаа ч урт уургатай явдаг байсан. 1968 оны арваннэгдүгээр сард Уртын дуучдын улсын анхдугаар уралдаан болно гээд. Мэргэжилтнүүд хөдөө орон нутгаар яваад Норовбанзад, Пүүжээ багш нар манай аймагт ажиллаж. 30 гаруй хүн тэр уралдаанд оролцож байлаа. Өвөрхангай аймагт хуурч их ховор. Би нэг ч хууртай дуулж үзээгүй л аймагт ирж байсан. Тэгээд тэр намар улсад яв гээд бичиг ирээд хоёр арвын саваар хөлдүү сүү аваад
л хот явж билээ. Хөдөөнөөс ирсэн оролцогчдыг Дагважамц багш, морин хуурч Цэдэн гуай, Буянаа багш нар тосоод "Баянгол" зочид буудалд байрлуулж, долдугаар гуанзанд хооллодог. Чуулганд бэлтгэл хийгээд хууртай нийлээд л үеийн сайхан залуучуудтай юм үзэж нүд тайлсан даа. Энэ уралдаанд 60 гаруй хүн оролцоод би хоёрдугаар байранд орж 500 төгрөгөөр шагнуулж байсан.

 

-Уртын дуу удам дагадаг гэдэг. Танд дуулах авьяас хэнээс нь өвлөгдсөн бэ?
-Манай нутагт их олон сайхан дуучид байсан. Ээж их гоё дуулдаг. Цангинасан хоолойтой. Архангай аймгийн Хотонт сумын "Өөхийхөн" гээд ээжийн удмынхан сайн дуулдаг хүмүүс байсан гэдэг. Ээжийг хонио хариулаад исгэрэхэд саахалтын айлуудад тод сайн сонсогддог. Хоёр километр дотор хажууд байгаа юм шиг исгэрдэг. Тийм мундаг хүн байсан. Надад ээж маань "Алтан богдын шил" гэдэг дууг заасан. Дараа нь хамт адуу маллаж байсан Базарбатын эцгийн ах Өвөрхангайн Баянгол сумын уугуул Гончигийн Лонжид гэдэг адуучин байсан. Лонжид гуайгаас "Өвгөн шувуу" дууг сураад найр наадамд их явсан. Нөгөө наадамд ирээд "Алтан богдын шил", "Өвгөн шувуу" хоёрыг дуулсан. Дорждагва багш намайг дуудаад "Өвгөн шувуу"-г сайхан дуулж байна даан ч буруу дуулж байна. Дараа зөв болгож зааж өгнөө гэж билээ. Тэр үед хэзээ яаж заах юм бол доо гэж бодоод л өнгөрсөн. Тэгсэн харин хөдөөний ажил багасаад цаг завтай болсон үед сумын зарлагаар дамжуулагдан аймгийн захиргааны соёлын хэлтсээс бичиг ирлээ. Би айгаад тэр үед хэнд ч үзүүлэлгүй өөрөө харсан чинь "Нэгдлийн малыг өгөөд хотод ирж сургуульд сур" гэсэн утгатай бичиг байлаа. Тэрүүхэн тэндээ онгирч үеийн залуучууддаа харуулаад намайг "мөнгөөр үздэг болох нь дээ" гэж хошигноод орой нь гэрийнхэндээ хэллээ. Манайхан их дуртай хүлээж аваад яв гээд зориг оруулаад өглөө. Тэгээд л анхны уртын дууны курсэд ирсэн. Манай нутгаас долоон гавьяат төрсөн дөө. Одоо тал нь л амьд мэнд байна.

 

-Аймгийн соёлын ордонд ажиллаж байсан уу?
-Өвөрхангайн соёлын ордонд хоёр жил ажилласан. Хоор дуулна, бүжиглэнэ, жүжиглэнэ хамаг л авьяасаа гаргана шүү дээ. Соёлын ордон хүнд их зүйлийг өгдөг. Бүжиглээд, дуулаад дууссаны дараа жүжиг тоглоно. Шөнө дунд л харьдаг байлаа. Өдөрт хоёр хоёр удаа концерт, жүжиг тоглоно. Энэ үед цэрэгт тэнцээд 30 км явж байтал тав зургаан хүнийг ар гэрийн гачаалаар гээд буцаадаг юм байна. Гэтэл аймгийн соёлын ордон намайг муу дуулдаг, цэрэгт явсан гээд орон тоогоор халчихсан. Тэгээд хийх ажилгүй ээж дээрээ очиж хэд хоноод байж байтал Баянхонгорт ир гээд. Өвс ачсан машинд хамаг эд зүйлээ хийгээд л явж өгсөн. Очсон даруйдаа их сайн ажилласан. Жил гаруй болоод байтал говийн сумуудаар бригадаар яв гэдэг байгаа. Тэгтэл хөдөө өмсөөд явах хувцас байдаггүй. Намар очиход ээжийн хийж өгсөн хурган дээл санаад орлоо. Тэр үед унаа ховор байсан болохоор яараад товч шилбийг нь хадуулж амжаагүй юм. Тэр чигт нь аваад очиж хадуулах санаатай өмсчихлөө. Тэгсэн соёлын ордны дарга Зэнээ гуай дуудаад орсон чинь үзэл суртлын хүн ийм байж болохгүй. Гар чи ирэхэд чинь хариуцлага тооцно гэлээ. Сар гаруй хөдөө яваад товч шилбээ хадуулаад ядарсан хүн иртэл аль хэдийн танхайрсан, зүй бус үйлдэл гаргасан гээд халчихсан байж билээ. Хийх ажилгүй шагай харваад. архи жаахан уугаад л яваад байлаа. Нэг едөр шагай харвадаг өвгөн уурын зууханд ажилла. Цалин нь сайн гэдэг байгаа. Тэгэхээр нь муу хувцсаа өмсөөд л хоёр өдөр хүн дагаж гараад ажилдаа дадчихлаа шүү. Сард 600 гаруй төгрөгний цалин аваад уурын зууханд галч хийгээд ганцаараа жаргаж өглөө. 1973 оны өвөл хот орж ирмээр санагдаад ирээд хоёр сард зохиолчдын хороонд ажилд орсон. Их л зүйл болсон доо. Хүний амьдрал эргээд дурсахад сайхан шүү.

 

-Та хэд хэдэн кинонд дуу оруулсан байдаг. Тэр тухайд?
- Би үлгэрийн танхимд ажиллаж байсан. Их авьяас гаргана. Тэрний нэг нь кинонд тоглож, дуу оруулсан тэр үе. Анх "Тунгалаг тамир" кинонд тоглож байсан. "Ард-Аюуш" кинонд ноёны мангар хүүгийн дүрд, "Мандах нарны туяа"-д олон ноёдын нэг болсон. Хамгийн сүүлд "Найрын ширээний ууц" гэдэг кинод гутал хулгайлдаг дүрд тоглосон. Тэдгээр дүрүүд хэзээ хойно ч гэсэн үлдсэн. Урлагийн л буян байх.

 

-Таны олон сайхан дурсамжийн нэг нь "Монгол Улсын гавьяат" цол хүртэж байсан явдал. Энэ үеийн тухайд?
-1992 онд төрийн концерт тоглох гээд тайзны ард бужигналдаж байтал. Хөшиг нээхээс өмнө шагнал гардууллаа. Тэгтэл хамгийн түрүүнд Долгорын Баттөмөр "Соёлын тэргүүний ажилтан" гээд зарласан. Дараа нь 1993 онд наадмын үеэр "Монгол Улсын гавьяат" цолоо хүртэж байсан. Тэр үед төрийн концертийг сар бэлддэг байлаа. Тийм завгүй үед гавьяатын сураг сонсоод гурван хоног нойргүй хонож байж билээ. Долоон сарын 10-ны өглөө арван цагт Сүхбаатарын талбайд очлоо. Нэргүй, Цогбадрах, Батсайхан бид дөрөв Ерөнхийлөгч Очирбатын зарлигаар гавьяат болсон. Тэмдэгээ авчихсан хэрнээ л итгэж өгөхгүй байж билээ. Орой нь тоглолтой нээлтийг би эхлэв. Хөтлөгч "МУГЖ Цогбадрах хуурдаж, МУГЖ Баттөмөр дуулна" гээд л зарласан. Гараад ирсэн чинь нүд бүрэлзээд л эхэллээ. Дуугаа дуулаад дундаа орж байтал нөгөө хоёр хөл агаарт байгаа мэт л дэнжигнээд байсан. Тийм л их хүндтэй сайхан шагнал байж дээ.

 

-Одоо уртын дууны хөгжил таныхаар ямар түвшинд байна вэ?
-Ер нь уртын дуу хүндтэй бөгөөд айхтар ажиллагаа ихтэй зүйл. Авьяас их шаардахаас гадна хоолой, амьсгаагаа зөв хуваарлах их чухал. Тэр дундаа айраг идээгээр наадаад хуруудаж, дэмбээддэг газар их дэлгэрсэн, уртын дуучид нь төрсөн байдаг. Гэхдээ айраг багатай газраас их ховор цөөхөн төрсөн байдаг. Эзнээ өөрөө олж авдаг мэргэжил бол уртын дуу байдаг гэж би боддог. Уртын дуу сурч байгаа хүмүүс сайн судалж ирж хайсан бүтээлч байх хэрэгтэй. Бидний үеийн уртын дуу хөшигний хөгжим байсан. Яагаад гэхээр хаана ч ямар ч тоглолт болно. Хамгийн түрүүнд нээж уртын дуу л дуулагдаж байж концерт явдаг. Гадаад дотоодтой харилцаа холбоо тогтоогоод хамтарч ажиллахад урлаг соёл л гүүр нь болж гол үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь олон зүйл дээр батдагдсан. Урлаг дотроо Монгол ардын урлаг бүр илүү үүрэгтэй. Уртын дуу устаж үгүй болох нь гэсэн яриа намайг залуухан байхад гарсан. Тийм учраас олон гавьяат төрсөн дөө. Ёстой нөгөө бурхангүй газрын бумба галзуурна гэдэг шиг. Ховордож байгаа юм даа хөөрхий гээд дөртэй бүрийг л сайн дуулдаг сайхан байна гээд л тахисан. Тэрний үрээр дураараа хүмүүс олширч нэг дуунд хоёр гурван дууны ая оруулж дуулах зэрэг зоргоороо дуучидтай болсон. Энэ нь ардын урлагийн утгыг алдагдуулана шүү дээ. Хүнээс асуугаад зөвлөөд бүтээл хийх залуус байхгүй байна. Дарагдаж устах аюулд орсон бүтээлүүдийг сэргээн дуулах бүтээлч залуу хойч үед тун ховор. Тэр сайн дуулсан, муу дуулсан гээд өнгөрөх ч ирээдүй хойч үед буруу нөлөөтэй. Уртын дуу өөрөө өндөр шалгуур. Уртын дуучин хүн бурхнаас заяадаг гээд Норовбанзад хэлчихсэн байдаг. Уртын дуу бол эзнээ өөрөө олдог.

 

-Залуу хойч үеийнхэндээ хандаж юу хэлмээр байна?
-Би одоо 67 хүрч байна. Нас явах тусам олон зүйл бодогдож суух юм. Уртын дуунаас өөр зүйл мэддэгүй л тэрнийхээ төлөө явдаг байсан. Ажил амьдрал мэргэжил байсан болохоор уртын дууны төлөө энэ насаа зориулсан. Одоо болохоор хойч ирээдүй үр хүүхдийнхээ төлөө цуглуулсан зүйлтэй хийсэн бүтээсэн намтартай үлдээх зүйлтэй билүү гэсэн бодол өөрийн эрхгүй төрөх юм. Яавал нэг эрүүл саруул байж хүүхдүүдээ бага зовоох бол гэж л хүсдэг. Ёстой нөгөө гал унтардаг гэдэг нь л болох юм. Би малчин байсан хүн болохоор малын тухай их боддог. Ойрын хоёр гурван жил бол сайхан жил боллоо. Зуд турхан нүүрлэсэнгүй. Уур уурхай хөгжөөд эдийн засагт нь нэмэр болоосой гэхээс илүү үндсэн хөрөнгө болох мал сүргээ өсгөх зөв бодлого бариасай гэж хүсэх юм. Монгол улсыг дэлхийд таниулсан гол тулгуур нь ердөө л таван хошуу мал. Таван хошуу малаа дагаж байж мөр бүтэн яваа ард түмэн шүү дээ. Ардын урлагийн гол тулгуур хүч нь түмэн олны аж амьдралын онцлогоос үүссэн байдаг.

 

Монголчууд тал хээр нутагтай, таван хошуу малтай өргөн дэлгэр амьдрах үндэс нь малаас л ихтэй. Холоос хархад нүд дүүрэн, дэргэд нь байхад сэтгэл өег. Тэгэхээр мал аж ахуй бол шавхагдашгүй баялаг юм. Хангай дэлхийгээ хайрлаад үр хүүхэд минь үлдэнэ гэсэн сэтгэлээр хараасай. Иргэн бүр эх орныхоо эзэн нь юм шүү дээ. Төр засаг ирээдүйгээ харах алсын хараатай байж зөв бодлого тодорхойлох хэрэгтэй. Манай төр засаг тийм ийм гэж шүүмжлэхээсээ гадна. Зөв хар. Нэг нэгнийгээ хардсан сэрдсэн буруутгасан хавчиж хашсан нийгэм үүсгээд байх шиг. Өвөлжөө хаваржааг нь хувьчилж өгөөд. Малын хөлийн татвар авна гээд л. Энэ малчид ер нь хэний өвөлжөөнд өвөлжөөд, хэний нутагт бэлчээрлээд хэнийг тэжээгээд байгаа юм. Малын хөлийн татвар авах нь байтугай аргадаж, хайрлаж өсгөдөг уламжлалтай. Адуу айсан хүнийг андахгүй гэж мундаг үг байдаг. Юу гэсэн үг вэ гэхээр эзэн яаж хандана адгуус эзнээ мэддэг гэсэн утгаар өвөг дээдэс биднийг сургасан байдаг. Мал сүрэг өсөөд үр өгөөжөө өгөөд байхад шунаад байх сэтгэл төрөөд байгаа нь нөгөө баялагийг хараал даа өртөөд байгаа шинж шүү дээ.


Б.ЯНЖМАА /ҮНДЭСНИЙ МЭДЭЭ/

Төстэй мэдээллүүд

Д.Цэрэнсамбуу: “Ромео Жульетта”-г шинэчлэн тавина

Д.Цэрэнсамбуу: “Ромео Жульетта”-г шинэчлэн тавина

2015/03/27, 12:13
Дуучин С.Жавхлангийн АХА

Дуучин С.Жавхлангийн АХА

2015/03/13, 15:44
Ё.Батжаргал: Эхийнхээ хэвлийд гурван жил тээгдсэн гэхээр хүмүүс итгэдэггүй юм

Ё.Батжаргал: Эхийнхээ хэвлийд гурван жил тээгдсэн гэхээр хүмүүс итгэдэггүй юм

2015/03/09, 11:29
Тэнгэрийн орны 2 найрагчийн төрсөн өдөр өнөөдөр тохиож байна

Тэнгэрийн орны 2 найрагчийн төрсөн өдөр өнөөдөр тохиож байна

2015/02/10, 18:40

Сэтгэгдэл

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд www.CHUHAM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.
Нэр:*
gallery image

Цэвэр усны худгаас мөнгөн ус илэрчээ

7 | 0 | 2026/11/20, 17:50
gallery image

Авлигын дуулианы улмаас Монгол Улсын Ерөнхийлөгч огцорлоо

8 | 0 | 2026/11/20, 12:39
gallery image

Хүнээс хурдан роботууд яагаад Тайшань уулыг зорив?

5 | 0 | 2026/11/19, 16:23
gallery image

Эрээн хотын боомтоор нэвтэрсэн Хятад-Европын чиглэлийн ачааны галт тэрэгний тоо түүхэн дээд хэмжээнд хүрэв

11 | 0 | 2026/11/19, 14:55
gallery image

Ёс зүйт төрийн алба. Монголын ёс зүйт төрийн алба НТӨ 209 он буюу 2235 жилийн түүхтэй

8 | 0 | 2026/11/19, 14:33
gallery image

Төрийн албан хаагчийн тангараг, ёс зүй

9 | 0 | 2026/11/19, 14:17
gallery image

Хөршийн халуун дотно нөхөрлөл: Хил дамнасан эрүүл мэндийн тусламж Монгол Улсын иргэдэд хүрч байна

11 | 0 | 2026/11/19, 13:40
gallery image

Н.Учрал: Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг ирэх долоо хоногт УИХ-д өргөн барина

10 | 0 | 2026/11/19, 13:22
gallery image

“Physical: Asia” шоуны хоёрдугаар улирал 2027 онд цацагдана

14 | 0 | 2026/11/19, 13:11
gallery image

Г.Занданшатар Ёнсэй их сургуулийн урилгаар зочин илтгэгчээр оролцов

10 | 0 | 2026/11/19, 12:48
gallery image

Сураггүй болсон дуучин эмэгтэйг эрэн хайх ажиллагааг өргөжүүлжээ

8 | 0 | 2026/11/19, 10:14
gallery image

Залуу насаа хадгалахыг хүсвэл уух ёстой 10 ундаа

10 | 0 | 2026/11/18, 15:27
gallery image

Ким Чу-Аэгийн цанын хувцас энгийн иргэний жилийн орлогоос үнэтэй

8 | 0 | 2026/11/18, 11:15
gallery image

Г.Ганбаатар: Засгийн газрын өр 16 тэрбум ам.долларт дөхөж байгаа нь цаашид анхаарах ёстой маш том дохио

9 | 0 | 2026/11/18, 11:10
gallery image

Г.Занданшатар: “GEEF for ALL 2026” олон улсын цуврал арга хэмжээнд зочин илтгэгчээр уригдан оролцлоо

20 | 0 | 2026/11/17, 20:50
gallery image

Шэнлэ нисэх онгоцны буудлын зам дагуух соёлын аялал

23 | 0 | 2026/11/17, 15:00
gallery image

Шэньжэнь болон Улаанбаатар хотыг холбосон агаарын шинэ шугам нээгдэв

11 | 0 | 2026/11/17, 14:01
gallery image

Хятадын уламжлалт анагаах ухаан дэлхий нийтийн эрүүл мэндийн үйлсэд хувь нэмрээ оруулж байна

20 | 0 | 2026/11/17, 13:04
gallery image

Хорчин нутгийн "Өвсний цуглуулгын хайрцаг" олон улсын тавцанд гарлаа

19 | 0 | 2026/11/17, 12:00
gallery image

Шөнийн цахилгааны тарифын хөнгөлөлтийг цуцалжээ

20 | 0 | 2026/11/17, 11:46
gallery image

Бодит хэрэглээний робот айсуй

| 0 | 2026/11/17, 10:30
gallery image

Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн тухай хуулиас

19 | 0 | 2026/11/17, 10:22
gallery image

"Титаник"-т амиа алдсан, дэлхийг өөрчилж чадах байсан 10 эрхэм

12 | 0 | 2026/11/17, 10:08
gallery image

Н.Тавинбэх нарт холбогдох ₮318 саяын авлигын хэргийн шүүх хурал энэ сарын 20-нд болно

18 | 0 | 2026/11/16, 16:13
gallery image

Үнэг яагаад шовх хоншоортой байдаг вэ?

18 | 0 | 2026/11/16, 15:52
gallery image

Төрийн байгууллага Засгийн газраас баталсан 2024 оны 109 дүгээр тогтоолыг заавал дагаж мөрдөнө

23 | 0 | 2026/11/16, 15:18
gallery image

Төрийн албан хаагч нь үйл ажиллагаандаа дараах ёс зүйн хэм хэмжээг заавал мөрдөнө

24 | 0 | 2026/11/16, 11:43
gallery image

Иргэдээс ирсэн өргөдөл, гомдлын дийлэнхийг орон сууцны залилан эзэлж байна

22 | 0 | 2026/11/16, 10:17
gallery image

Урт замын аян дайны зориг санаа — Хүн төрөлхтний оюуны өв

21 | 0 | 2026/11/15, 18:10
gallery image

Дэлхийг гайхшруулсан "Хятад маягийн аюулгүй байдал" хэрхэн бүрэлдэв?

18 | 0 | 2026/11/13, 21:35
gallery image

Баяннуур хотын гадаад худалдааны хэмжээ эхний гурван улиралд түүхэн дээд хэмжээнд хүрэв

18 | 0 | 2026/11/13, 21:08
gallery image

Ганцмод боомтоор нэвтэрсэн экспорт, импортын ачаа тээврийн хэмжээ 38 сая тонныг давлаа

26 | 0 | 2026/11/12, 18:00
gallery image

Хятад, Монголыг холбосон хоёр дахь төмөр замын бүтээн байгуулалтын шинэ ахиц

30 | 0 | 2026/11/12, 17:54
gallery image

"Сургууль орчимд зардаг чихэрлэг бүтээгдэхүүнийг хаана, хэзээ үйлдвэрлэсэн нь тодорхойгүй байна"

23 | 0 | 2026/11/12, 14:53
gallery image

Н.Учрал: 2027 оны 1-р сарын 1-ээс татварын багц хууль хэрэгжинэ

15 | 0 | 2026/11/12, 13:18
gallery image

Ж.Мөнхбатын гэгддэг зам Архангайд ашиглалтанд орлоо

23 | 0 | 2026/11/12, 11:38
gallery image

Н.Учрал: Ахмадууд маань 2027 оноос өдөр бүр хэрэглэдэг зүрх судас, чихрийн шижингийн эмээ үнэгүй авна

19 | 0 | 2026/11/12, 11:29
gallery image

Засгийн газар 2027 онд хөрөнгийн зах зээлийг дэмжинэ

18 | 0 | 2026/11/12, 10:42
gallery image

"Сураггүй болсон иргэний хэрэгт нэг хүнийг сэжигтнээр татан шалгаж байна"

32 | 0 | 2026/11/12, 10:08
gallery image

Тавдугаар бүгд хурлын " тоогтоол "-ын агуулгатай танилцах нь /3/

14 | 0 | 2026/11/11, 18:47
gallery image

Ерөнхий сайд Н.Учрал Өмнөговь аймгийн удирдлагуудад хуулийн хэрэгжилт хангуулах хугацаатай үүрэг өглөө

15 | 0 | 2026/11/11, 18:18
gallery image

Тавдугаар бүгд хурлын "тоогтоол"-ын агуулгатай танилцах нь /2/

16 | 0 | 2026/11/11, 18:12
gallery image

Тавдугаар бүгд хурлын " тоогтоол "-ын агуулгатай танилцах нь /1/

15 | 0 | 2026/11/11, 17:28
gallery image

ХКН-ын XX сонгуулийн Төв Хорооны тавдугаар бүгд хурлын албан мэдээ

21 | 0 | 2026/11/11, 16:25
gallery image

FASHION: 2026 оны шилдэг цасны гутлууд

19 | 0 | 2026/11/11, 09:29
gallery image

Ши Жиньпин намыг бүх талаар чанд засах ажлыг тууштай ахиулах тухай тогтоолын талаар тайлбар хийв

26 | 0 | 2026/11/10, 18:45
gallery image

Жизель экс нөхөр Том Брэдигийн шинэ харилцаанд санаа зовохгүй байгаагаа илэрхийлжээ

32 | 0 | 2026/11/10, 18:20
gallery image

“Хятадын засаглал”-ын амжилтын нууц

32 | 0 | 2026/11/10, 17:49
gallery image

Тавдугаар бүгд хурлыг олон улсын мэргэжилтэд анхааралдаа авна

| 0 | 2026/11/10, 11:50
gallery image

ХКН-ын XX сонгуулийн төв хорооны тавдугаар бүгд хурлын хамгийн чухал үр дүн

18 | 0 | 2026/11/10, 11:10
gallery image

Хөххотын Шэнлэ нисэх онгоцны буудал 11-р сарын 26-нд ашиглалтад орно

22 | 0 | 2026/11/10, 10:08
gallery image

Талхны үнэ жилийн хугацаанд 7.9 хувиар өсжээ

17 | 0 | 2026/11/09, 21:01
gallery image

Иргэдээ сонсох зөвлөлдөх аян Архангай аймагт үргэлжилж байна

13 | 0 | 2026/11/09, 19:59
gallery image

Ашигт малтмалын нөөцийг зохистой, эмх цэгцтэй ашиглах ажлыг эрчимжүүлнэ

20 | 0 | 2026/11/09, 19:53
gallery image

Уламжлалт эрчим хүч, шинэ эрчим хүчийг уялдуулан хөгжүүлж байна

20 | 0 | 2026/11/09, 19:14
gallery image

Солонгос хоолны ном ЮНЕСКО-д бүртгэлтэй боллоо

32 | 0 | 2026/11/09, 10:52
gallery image

"Үлэмжийн цэнхэр Хөлөнбуйр"

35 | 0 | 2026/11/09, 10:45
gallery image

Хүмүүнлэгийн хайр хилийн хязгааргүй

25 | 0 | 2026/11/09, 10:24
gallery image

МАН-ын гишүүд, дэмжигчдийн холбооны ерөнхий нарийн бичгийн даргаар Н.Амартүвшин томилогдлоо

39 | 0 | 2026/11/05, 21:12
gallery image

Гаалийн хяналтаар Mounjaro нэршилтэй тарилгыг хууль бусаар хил нэвтрүүлэхийг завдсан зөрчил нэмэгдэх хандлагатай байна

32 | 0 | 2026/11/05, 11:12
gallery image

Хятад, Монголын анхны өргөн царигийн шууд галт тэрэг аялж эхэллээ

39 | 0 | 2026/11/04, 18:44
gallery image

Гадаадынхныг шуугиулж буй "China Haul" гэж юу вэ?

31 | 0 | 2026/11/04, 18:36
gallery image

Газарзүйн хязгаараас цааш нэртэй 3 улсын хөгжлийн түүх

37 | 0 | 2026/11/04, 13:07
gallery image

Н.Учрал: Олон жилийн дуусдаггүй яриаг дуусгалаа

30 | 0 | 2026/11/04, 11:07
gallery image

Г.Занданшатар: Оюу толгойн гэрээ болон ногдол ашгийн талаар...

33 | 0 | 2026/11/04, 10:14
gallery image

Хятадын "Технологийн" шинжтэй жуулчлалын маршрут

46 | 0 | 2026/11/03, 19:33
gallery image

Инь Юйжэнь “Сайкос” хоёул Ром хотод дахин уулзлаа

34 | 0 | 2026/11/03, 19:24
gallery image

Н.Алтанхуяг: Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн төлөөлөгч олон нийтэд яриад, орой нь сэтгүүлчийг хорьчхож байна

38 | 0 | 2026/11/03, 16:04
gallery image

Арваннэгдүгээр сарын 10-ны Мягмар, 26-ны Пүрэв гарагт бүх нийтээр АМАРНА

43 | 0 | 2026/11/02, 14:30
gallery image

750 орчим хүнийг Украины талд нүүлгэн шилжүүлжээ

26 | 0 | 2026/11/02, 10:14
gallery image

Мэдлэгийн холбоосоор нөхөрлөлийн гүүрийг бүтээнэ

42 | 0 | 2026/11/01, 19:13
gallery image

Хүмүүнлэгийн хайр хилийн хязгааргүй

34 | 0 | 2026/11/01, 18:57
gallery image

Замын хөдөлгөөний хууль зөрчсөн 7.8 сая зөрчил бүртгэгджээ

30 | 0 | 2026/11/01, 17:11
gallery image

Л.Нинжжамц: Худал мэдээлэл түгээж, нийгмийг турхирч, нэр хүндэд нь халдаж болохгүй

42 | 0 | 2026/11/01, 16:27
gallery image

26 настай эмэгтэйг эрэн хайх ажиллагааг зогсоожээ

27 | 0 | 2026/10/30, 20:20
gallery image

Үхэр “дижитал үнэмлэх”-тэй болж, аж үйлдвэр айл өрхүүдтэй холбогдов

32 | 0 | 2026/10/27, 19:53
gallery image

Элсэрхэг газрыг "Эрдэнэсийн сан" болгон хувиргав

38 | 0 | 2026/10/27, 19:48
gallery image

АНУ-ын цэргийн баазад Хятадын цахилгаан автомашиныг хориглолоо

43 | 0 | 2026/10/27, 18:02
gallery image

Г.Занданшатар Сингапурт олон улсын хэлэлцүүлгийн үндсэн илтгэл тавив

41 | 0 | 2026/10/26, 18:15
gallery image

Н.Цэвээн: Намын шударга бус үйл хэрэгт холбогдсон гишүүдэд хариуцлага тооцох ёстой

31 | 0 | 2026/10/26, 17:44
gallery image

Хятадын нүдээр Монгол үнэндээ ямар улс вэ-1

70069 | 56 | 2017/03/07, 10:00
gallery image

Гулгаа массажийг сурвалжилсан нь

59580 | 14328 | 2015/02/13, 14:34
gallery image

Дэлхийн хамгийн алдартай 10 романтик зураг

51080 | 7081 | 2015/03/06, 10:19
gallery image

Ким Жон Уны тухай 17 баримт

47458 | 15702 | 2015/05/15, 12:11
gallery image

МАН-ынхаан, Эрдэнэтийн газрын захирлын албаны ханшийг сонирхъё

42481 | 12 | 2018/06/08, 11:35
gallery image

Сар шинийн барилдаанд Ч.Санжаадамба түрүүлж, М.Өсөхбаяр үзүүрлэлээ

37401 | 8921 | 2015/02/18, 21:47
gallery image

Монгол бичиг сурах амархан

37315 | 1 | 2015/09/10, 19:58
gallery image

Хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндийн дайсан

32100 | 6842 | 2015/02/13, 14:48
gallery image

Сонирхлын зурхай 12 орд

31564 | 4185 | 2015/04/06, 12:35
gallery image

СЕКС МАНДТУГАЙ – ЭРОТИК ӨГҮҮЛЛЭГ

30474 | 0 | 2015/04/13, 16:27
gallery image

Эмэгтэйчүүд порно сайтаас ямар төрлийн бичлэгийг хамгийн их үздэг вэ? Бас эрчүүд?

23958 | 1 | 2015/05/15, 13:51
gallery image

Онгон охины шинж тэмдэг

23270 | 0 | 2015/03/23, 09:21
gallery image

Найман аймаг

22894 | 1 | 2015/06/13, 22:26
gallery image

Гурвалжин будааны дэглэм 7 хоногт 5-10 кг тураадаг

22161 | 1 | 2015/05/12, 12:50
gallery image

Хонины нэхий элдэх үйлдвэрлэл амжилттай өрнөж байна

21595 | 11 | 2016/09/22, 09:18
gallery image

Секси Монгол охидын сельфи

20994 | 1 | 2015/03/22, 17:37
gallery image

Чамд дурласан залуугийн 20 шинж

19883 | 0 | 2015/03/19, 14:16
gallery image

Элэгний эм ОНИГОО

19516 | 123 | 2015/02/10, 10:04
gallery image

ЭМЭГТЭЙ БЭЛГЭВЧ ЭРЭГТЭЙ БЭЛГЭВЧНЭЭС ХАМААГҮЙ ИЛҮҮ

19003 | 0 | 2015/03/13, 10:46
gallery image

СЕКС ОНИГООНУУД

18908 | 0 | 2016/04/20, 13:27
gallery image

Усны бохирдол болон хомсдол хаа сайгүй хурцдаж эхэлжээ. Монголд ч адилхан

18906 | 4 | 2015/03/25, 11:01
gallery image

Оюутан цэрэг хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ

18535 | 737 | 2015/03/03, 12:29
gallery image

Далай ламын сургаал

18388 | 0 | 2015/03/04, 14:37
gallery image

Өсвөр насны охин онгон биеээ “IPhone” утсаар үнэлжээ

18089 | 303 | 2015/03/22, 17:40
gallery image

Ардын бор эмчилгээ

17663 | 1 | 2015/09/07, 15:48
gallery image

Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот

17621 | 0 | 2023/11/14, 17:18
gallery image

Анх удаагаа л анусандаа хийлгэсэн юмаа

17396 | 1777 | 2015/04/16, 10:44
gallery image

Б.Баярмагнай: НҮБ-ын энхийг сахиулагчдын олон улсын өдрийн мэнд хүргэе!

17388 | 0 | 2020/05/29, 10:50
gallery image

БУРИАД ДЭЭЛНИЙ ЭНГЭРИЙН БЭЛГЭДЛИЙН УЧИР

17370 | 0 | 2019/02/25, 15:12
gallery image

Яагаад өдөр бүр секс хийх хэрэгтэй вэ?

17274 | 0 | 2016/03/03, 10:49
gallery image

Хорьдол Сарьдагийн ноён оргил Дэлгэрхаан уул "Кайлас уул" шиг ...

17083 | 2 | 2017/03/10, 15:50
gallery image

“Сод Монгол” группийнхэн хорооны цагдаатай нийлж хэвлэл мэдээллийн редакци руу халджээ

16905 | 11 | 2018/01/26, 23:22
gallery image

Фэйсбүүк хаяг руу чинь хэн сүүлд орж үзсэнийг мэдэх арга

16717 | 0 | 2015/07/06, 16:56
gallery image

АЗ ЖАРГАЛЫН ХУЛС

16700 | 0 | 2015/08/29, 15:32
gallery image

Өгзөг Б.Баярмаа эхээс төрсөн биеэ түмнээс нуухаа болив

16650 | 0 | 2019/09/14, 23:21
gallery image

Топ модель Э.Одгэрэл, Дамбын Хишгээгийн бага хүү нарын дотно зураг

16595 | 0 | 2015/03/06, 14:17
gallery image

Хайрын тухай хөгжилтэй сонжоо

16302 | 0 | 2015/05/04, 12:21
gallery image

ТҮРИЙВЧ ХЭТЭВЧНИЙ ФЭНШҮЙ

16235 | 0 | 2015/08/29, 14:17
gallery image

Дутуу төрсөн нярайг хүн болохгүй гээд оршуулгын газарт хаяжээ

16131 | 50 | 2017/03/23, 10:03
gallery image

Жонни Деппийн "шарласан" шүд интернэтийн халуун сэдэв болов

16065 | 1 | 2023/05/23, 11:08
gallery image

Ориг iPhone-г хуурамчаас хэрхэн таних вэ?

15881 | 0 | 2016/07/18, 15:11
gallery image

Сүбээдэй баатар

15878 | 0 | 2016/04/03, 22:30
gallery image

Улаанбурхан өвчний улмаас зарим эмнэлэг хөл хорио тогтоолоо

15804 | 1112 | 2015/04/02, 09:04
gallery image

Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын "Зам төмөр зөөх зориулалттай хийн дугуйт төхөөрөмж

15773 | 0 | 2021/06/22, 12:44
gallery image

Монголын стратегийн гол ордууд Хятадуудын мэдэлд байна

15549 | 5 | 2019/01/23, 15:40
gallery image

БГД-ийн Эрүүл мэндийн төвийн дарга З.Балдандугар: Хоёрдугаар тунгын вакцинжуулалтын ажил удаашралттай байна

15305 | 140 | 2021/06/30, 20:29
gallery image

Дэлхийн хамгийн загварлаг бөгөөд хачирхалтай гуталнууд

15020 | 1900 | 2015/04/18, 15:43
gallery image

МЗХ-ны тэргүүн асан О.Гэрэлт-Од Сэлэнгэ аймгаа даатгаж тахилга хийжээ

14963 | 0 | 2023/04/19, 11:35
gallery image

"Цагаан Сар"-ын тухай

14850 | 0 | 2015/02/21, 11:08
gallery image

Хятад хэл сурах уу? Маш хялбар арга

14583 | 0 | 2015/11/12, 14:32
gallery image

Орцонд тасарсан бүсгүй (өгүүллэг) 18+

14421 | 0 | 2015/02/11, 09:03
gallery image

10 саяас дээш төгрөгийн тэтгэврийн зээлтэй 5688 ахмад байна

14415 | 0 | 2020/01/07, 12:03
gallery image

Кёкүшюзан Батбаяр 32 сая доллараар орд газрыг наймаалцсан бичлэг ил боллоо

14411 | 11 | 2020/03/03, 19:19
gallery image

Шар сүүний нууц бэлдмэл

14320 | 1 | 2015/06/27, 14:30
gallery image

УДГАН Х.УЯНГА: ДАЛНЫ ЯСНААС ТУХАЙН АЙЛЫН ХАМАГ МЭДЭЭЛЛИЙГ УНШИЖ БОЛДОГ УЧРААС МЭДЭЭЛЛЭЭ АЛДАХГҮЙ ГЭСЭНДЭЭ ЦУУЛЖ ХАЯДАГ ЁСТОЙ БАЙЖ

14198 | 3 | 2015/08/29, 14:33
gallery image

Таван-толгой Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын "Ачилтын тойрог" өртөөнөөс 8,3 километр баригдаж байна

13980 | 0 | 2021/06/28, 16:30
gallery image

Цагдаа зодсон хятадын хэргийг хаалгахаар эрх мэдэлтнүүд…

13814 | 1811 | 2015/05/12, 13:03
gallery image

Эротик сонжоо /Сэрлийг тань юу хөдөлгөдөг болохыг энэ сонжоо хэлж өгнө/

13724 | 0 | 2015/03/11, 10:04
gallery image

Д.Дагвадоржийн ирээдүйн эхнэрээр тодорсон Б.Лагшми гэж хэн бэ

13589 | 0 | 2015/03/23, 09:37
gallery image

Д.Ичинноров: Бид өвчтөнүүдэд чирэгдэлгүй, чанартай үйлчилгээ үзүүлэх ёстой

13507 | 1345 | 2015/05/15, 10:59
gallery image

Ким Жон Уны тухай 17 баримт

47458 | 15702 | 2015/05/15, 12:11
gallery image

Гулгаа массажийг сурвалжилсан нь

59580 | 14328 | 2015/02/13, 14:34
gallery image

Сар шинийн барилдаанд Ч.Санжаадамба түрүүлж, М.Өсөхбаяр үзүүрлэлээ

37401 | 8921 | 2015/02/18, 21:47
gallery image

Дэлхийн хамгийн алдартай 10 романтик зураг

51080 | 7081 | 2015/03/06, 10:19
gallery image

Хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндийн дайсан

32100 | 6842 | 2015/02/13, 14:48
gallery image

Сонирхлын зурхай 12 орд

31564 | 4185 | 2015/04/06, 12:35
gallery image

Дэлхийн хамгийн загварлаг бөгөөд хачирхалтай гуталнууд

15020 | 1900 | 2015/04/18, 15:43
gallery image

Цагдаа зодсон хятадын хэргийг хаалгахаар эрх мэдэлтнүүд…

13814 | 1811 | 2015/05/12, 13:03
gallery image

Анх удаагаа л анусандаа хийлгэсэн юмаа

17396 | 1777 | 2015/04/16, 10:44
gallery image

Камертоны Ганаа 14 настай Мисс Э.Сэлэнгээг амралтанд дагуулж явсан

13419 | 1355 | 2015/05/08, 10:21
gallery image

Д.Ичинноров: Бид өвчтөнүүдэд чирэгдэлгүй, чанартай үйлчилгээ үзүүлэх ёстой

13507 | 1345 | 2015/05/15, 10:59
gallery image

Улаанбурхан өвчний улмаас зарим эмнэлэг хөл хорио тогтоолоо

15804 | 1112 | 2015/04/02, 09:04
gallery image

Улсын нүүр царай байх ёстой ОБЕГ хэмээх балар эртний байгууллага

10381 | 1056 | 2015/04/20, 10:14
gallery image

Н.Алтанхуяг Ч.Сайханбилэгийг унагана

11792 | 950 | 2015/02/10, 18:45
gallery image

“Авто худалдааны цогцолбор”-ын 6,8 га газар дуудлага худалдаагаар 3,3 тэрбум төгрөгт хүрлээ

13121 | 820 | 2015/03/06, 10:30
gallery image

Оюутан цэрэг хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ

18535 | 737 | 2015/03/03, 12:29
gallery image

"Салхитын мөнгөний орд"-той холбогдсон нэр бүхий шүүгчдийг шалгаж эхэлжээ

5952 | 724 | 2019/07/30, 11:14
gallery image

Өмнөговийн засаг дарга Б.Бадраа цалингаараа сайхан амьдарч байна

9963 | 716 | 2015/06/09, 14:25
gallery image

Ланд 200 унасан согтуу жолооч өдрөөр айхтар осол хийлээ

11364 | 622 | 2015/05/15, 15:02
gallery image

1930- аад оны Нийслэлчүүд гэрэл зурагт /фото/

11880 | 617 | 2015/02/10, 09:18
gallery image

Гэнэт залуужсан хачирхалтай түүхүүд

8906 | 597 | 2015/05/13, 11:40
gallery image

Газрын харилцаа геодези зураг зүйн газрын дарга А.Хүрэлшагайн ТЕНДЕРИЙН БУДЛИАН

9866 | 592 | 2015/04/30, 10:57
gallery image

Хүүхдийн тоглоомын талбайг хүчээр авах гэж байна

9384 | 586 | 2015/03/11, 15:57
gallery image

ТЕНДЕР - Зуны дизель түлш худалдан авах

10875 | 510 | 2015/05/21, 11:37
gallery image

Асуудлыг шийдэхгүй бол "Цагаан сар"-аар ч өлсгөлөнгөө үргэлжлүүлнэ

8597 | 465 | 2015/02/13, 11:13
gallery image

А.Мөнхзул алмайруулав

11095 | 456 | 2015/04/23, 17:08
gallery image

“Тэнгэр трейд”-ийнхэн ялаатай бүтээгдэхүүнээ 100 мянган төгрөгөөр нуухыг оролджээ

7575 | 394 | 2015/05/08, 15:19
gallery image

“Жигүүр Гранд” компанийн барилгаас хүн унаж амиа алджээ

11830 | 374 | 2015/04/20, 15:44
gallery image

Жингээ хаях зөвлөгөө-Зөвхөн эрчүүдэд

8723 | 350 | 2015/04/27, 10:23
gallery image

Филипп Киркоровын 4 сарын 1-нд чадуулсан бичлэг

8328 | 329 | 2015/04/03, 12:23
gallery image

"Алтай" констракшны захирал Х.Бат-Эрдэнэ алтны том орд нээж, ээж нь шүдээ хүртэл алтдуулжээ

12202 | 324 | 2015/02/06, 09:58
gallery image

Д.Дорлигжав: Амиа хайрлаагүй охиныхоо хүмүүнлэг, зоримог сайхан сэтгэлээр нь бахархаж байна

9929 | 313 | 2015/02/17, 15:57
gallery image

Өсвөр насны охин онгон биеээ “IPhone” утсаар үнэлжээ

18089 | 303 | 2015/03/22, 17:40
gallery image

АСЕМ-ын үеэр гамшгаас хамгаалах бэлэн байдлыг ханган ажиллана

6700 | 300 | 2016/06/14, 11:38
gallery image

Шударга өрсөлдөж, идэвхтэй оролцоорой хэмээн сүү өргөе

7087 | 273 | 2016/06/28, 11:28
gallery image

“Сайн хашаа” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ажлын хэсэг байгууллаа

8582 | 254 | 2016/06/23, 16:03
gallery image

ОФФШОРЫГ ОГЦРУУЛЪЯ! "Эр хүн хэлсэндээ - Эмээлт морь харайсандаа..."

6938 | 238 | 2016/06/23, 16:02
gallery image

"Хөгждөггүй" Б.Наранхүүгийн хөгжилтэй "санаа" Дундговийнхныг доош нь хийчих вүү дээ

7555 | 210 | 2016/06/17, 18:14
gallery image

Жүжигчин Р.Анхням төрийн дээд шагналаар энгэрээ мялаалаа

11465 | 195 | 2015/04/20, 13:59
gallery image

У.Хүрэлсүхийн Засгийн газарт “Хүрэл үнэг” өгөөжөө өгч амжих уу?

6880 | 191 | 2019/07/26, 12:31

Засгийн газрын гишүүд дан дээлтэй байх нь зөв үү?


 
footer logo
Нүүр
Улс төр
Нийгэм
Эдийн засаг
Уул уурхай
Боловсрол
Энтертайнмэнт
Эрүүл мэнд
Спорт
Зөвлөгөө
Фото мэдээ
Видео мэдээ
Товч мэдээ
Шар мэдээ
  • Холбоо барих
  • Сурталчилгаа байршуулах
  • RSS
Зохиогчын эрх хуулиар хамгаалагдсан 2013 он. "Онлайн Хүрээ" ХХК. Вэбсайтыг хөгжүүлсэн Eclipse.