Нүүр
Улс төр
Нийгэм
Эдийн засаг
Уул уурхай
Боловсрол
Энтертайнмэнт
Эрүүл мэнд
Спорт
Зөвлөгөө
Фото мэдээ
Видео мэдээ
|
Богд уулын “Нууц товчоо”
Бичсэн:
tonshuul
2015/04/07/, 08:25
Tweet
Бидний багш хэл бичгийн ухааны доктор Лхамсүрэнгийн Хүрэлбаатар багш ”Монголын шинэ түүхийн эрэл сурал, сэжим сэжүүр бүр Өндөр гэгээн рүү очно” хэмээн хэлдэг байлаа. Түүн лүгээ адил Богд уул ч гэсэн өөрийн байр суурь, нэр хүнд, өөрийн нууц товчоотой. Нийслэл гэсэн үг монгол хэлэнд ойртол нягтрал, найрсал, эвийн зангиас гэж хүртэл тайлсан нь байдаг. Шинэ цагийн монголын түүхийг 1921 оноос бус 1699 оноос эхлэн тоолох ч түүхчид бий. Энэ нь юу вэ? гэвэл Монголын шинэ үеийн түүхийг Өндөр гэгээнээс эхлэн тоолж буй хэрэг юм. Тэртэй тэргүй Д.Сүхбаатар тэргүүтэн хийгээд өнөөдрийн ардчилагчид ч энэ хотыг буй болгоогүй. Харин энэ түүхийг үргэлжлүүлэгчид залгамж нь байлаа. Харин түүх хэрхэн эхлэв?
Монгол улсын төв цэг зүүн тийш 400 гаруй км хэлбийжээ. Тэнгэрийн од газарт буусан мэт хэмээн яруу шүлэглэлийн жишээ болж байсан Эрдэнэзуу хийд элс шороонд дарагдан үлдэв. Нэгэн цагт хүчирхэгжин мандаж байсан Халхын Түшээт ханыхан цогт эрдэнээ аван, зүг буруулан зугтах болсон шалтгаан нь харийн түрэмгийлэгчид бус харин гадныхны хатгаасаар элэг нэгтнээ уулгалан довтолсон Галдан бошигт байлаа. Галдан бошигтын энэ болчимгүй үйлдлийн түүхэн үр дагаварт бид Түшээт хан, Сэцэн хааны эзэмшил, бэлчээр, ан гөрөөний сав байсан Байгаль нуураа үүрд алдсан юм. 1699 онд Өндөр гэгээн тэргүүлэн Халхын ноёд өссөн төрсөн нутагтаа хөл тавив. Энэ удаад тэд манж нарын нэгэнт байгуулчихсан байсан цэргийн суурингийн ойр ирэв. Энэ бол бидний өнөөдрийн хэлдгээр Амгалан хавьцаа. Ингээд Богд уулын Шажин хурахын аманд лам нар нь, Төр хурахын аманд ноёд язгууртнууд хуралдаж, нутаг хошуу, засаг захиргааны шинэ хуваариа батлав. Мэдээж хэрэг энэ бүх үйлсийг Богд хан уулыг бүрнээ шинжиж, түүнд үйлс хэргээ даатган залбирч, тахиж тавиглав. Тэд энэ уулнаас амар амгалан, хөгжил цэцэглэл эв нэгдлийг гуйсан билээ. Энэ түүх 1911 онд ч дахин давтагдсан бөгөөд мөн л ноёд нь Төр хурахын аман, лам нар нь Шажин хурахын аманд хуралдаж, Монгол улс тусгаар тогтнохоор шийдсэн юм. Анх удаа өдгөө Төмөр замынхан наадмаа хийдэг Хонхорт эрийн гурван наадам хийж, Өндөр гэгээнд даншиг өргөв. Мөн энд анх удаа шагай харваж, Хонхорын нуурын тойром гарав. Мөн энэ л уулыг түшсэн наадам цэнгээнээс монгол бөх өнөөгийнхөө дүрмийг тогтов. Богд уулыг тайж тахих, даатгах залбирах явдал тогтмол боллоо. Хүрээ сайд Юндэндоржийн өргөн мэдүүлснээр Манжийн хаан зарлиг гарган, анх түрүүн Богд уулыг тахих болов. Тахилгад Халхын ноёд бүгд оролцох болсон бөгөөд энэ нь тэдний уулзаж, хоорондоо ойлголцох цорын ганц боломж байлаа. Энэ үед дөрвөн уулын сав газрыг хятад шинжээчээр шинжүүлэхэд: "Энгэр газар нь хүүрээр дүүрнэ Хотгор газар нь шавраар дүүрнэ Үүрээд даахгүй Үлээгээд хийсэхгүй их новштой газар болно” хэмээн хэлжээ. Ийм ч шинжээний улмаас хүн малын хөлд бэлчээр нутгийг нь талхилуулахгүй хэмээн үе үе нүүж явсан байдаг. Манжийн хааны тахилгын бичигт "Богд уул чамд хан цол өгье. Чи бол Зуун модны тулаанд онц гавьяа байгуулж, цэргийн түшиц болсон онц гавьяатай төдийгүй Халх Монголоос татварлан авдаг агт морьдыг хураах 72 хошууны төв зангилаа учир” хэмээн онцлон тэмдэглэжээ.
Энэхүү тахилгын бичгийг шар торгон дээр бичин, тахилгын үед галд шатаан тэнгэрт өргөдөг байжээ. Амгаланбаатар гацаа байгуулагдсанаас хойш II Богдын шарилыг хадгалах Дамбадаржаа хийдийг босгов. Яваа яваандаа энэ бол Манж чин гүрэн болоод Орос улсын харилцааны чухал зангилаа болов. Өнөөдрийн Улаанбаатар хотоос Эрхүү хот ортол 1400 километр орчим. Тэхий дунд нь Улаан-Үд хэмээх суурин буй болов. УБ хотоос Бээжин хүртэл 1400 орчим километр. Тэхий дунд нь Замын-Үд хэмээх өртөө буй болов. Одоо их мэдэгчид үүд хаалга аятай Замын-Үүд гэж бичих болжээ. Богд хан уулыг дархалж, бэлчээр нутаг сав газрыг нь ч хамгаалсаар... Богд уулын бараа харагдах газар, амьтны амь таслах, хүн цаазаар авахыг хориглож, ургамал бэлчээр, ан амьтныг нь хамгаалав. Халхын Их хүрээг ч лам нар Дэмчиг бурхны 24 орны нэг, Ханд хажидын орон, дагинас охин тэнгэрүүдийн заларсан дагшин газар хэмээн далай их монгол нутагт зарлан тунхаглав. Барга нар ирж, өөрсдийн аймгийг байгуулав. Сүм хийдүүдийг сүндэрлүүлэн босгож, хот мандалын хэлбэртэй тойрог хэлбэртэй архитектор бий болгов. Үүний улбаа нь одоо ч Их тойрог, Бага тойрог гэсэн нэртэй гудамжууд үлджээ. Зовсон хүн жаргаж, золбин нохой зоолдог энэ бурхны хот руу эрдэмтэй чадалтай лам хувраг, эрдэнэстэй баялагтай улс цуглав. Хүрээний зах шиг баян тансаг зах байсангүй. Шүр сувд, ногоон хурганы арьс, нохойн битүү туурай ч байсан гэдэг. Өнөөдрийн Нарантуул бол хажууд нь гуйлгачингуудын зах шүү дээ. 1911 оны Богд хаант Монгол улс байгуулагдсан, Гамин Хүрээг эзэлсэн, Барон Унгерн Хүрээг гамингаас чөлөөлсөн, Улаан Орос Хүрээнд орж ирсэн гээд цагийн байдал шалдар булдар, улирлын байдал ороо бусгаа болох бүрт Богд хан ууланд даатган залбирч өмөг түшгээ болгож, аврал ивээлийг нь хүртэж ирэв. 1923 онд VIII Богд Жавзандамба түүний амьдралын сүүлийн чухал шийдвэрүүдийн нэгийг гаргав. Шашин төр 2 тусгаарлачихаад, салхи хаашаа ч эргэж мэдэх байсан үе. Богд хан ууланд "Шашныг тэтгэгч Их Богд хаан хайрхан” цол олгов. Нийслэл хүрээнээс Монголын хил хязгаар хүртэлх бүх уул усны ”Хаан” хэмээн өргөмжлөв. Төрөөс сайд томилон, лам хуврагуудаар ном хуруулах, бүхэл үхрийн мах 3, бүхэл хонины мах 15-аар тахиж, тахилгыг өргөн дэлгэр хийн, Монгол улсын хийгээд монгол түмний амгалан жаргаланг сахиж, гай барцадыг арилган, цаг бусын үхэл хагацал, өвчин тахлыг арилгаж, хур бороог цагт нь буулгаж, цэнгэлэн жаргаланд умбуулахыг хүсэн гуйдаг болов. За ингээд үлгэрээ зогсоомоор байвч үлгэрүүд үргэлжлэнэ. Богд уулыг тойрон 2-3 өдөр гороолдог байв. Ингэж гороолвол 3 жилийн нас хайрладаг гэж итгэдэг байв.
1937 оны хэлмэгдүүлэлтийн үед ч энэ хууль хүчинтэй байв. Ялтнуудыг Богд уулын бараа харагдахгүй Шар хад, Хамбын овоонд цаазаар аваачиж байв. Саяхан хүртэл Хүрхрээд байсан зусланг коммунистууд татан буулгаж Богд уулыг хамгаалдаг байсан төдийгүй буга согоо Чингисийн талбайд амар амгалангийн суулт хийдэг байлаа. Богд хаан уулын Нууц товчоо энэ юм. Угтаа Хан-уул дүүрэг биш Хаан-уул дүүрэг юм байгаа юм. "Богд уулаараа бойтогоороо өшиглөх” гэдэг үг бол Богд ууланд ээлгүй хандсан хүн яав ч сайнаа үздэггүй гэсэн утгатай. Н.Алтанхуяг сайд байхдаа Богд уул руу авирагчдад зориулж, сүүдрэвч, жорлон хүртэл барьж байсан байх. Үр дүнд нь Бурхан халдун таалаагүй төөрүүлсэн. Өрөвдөөд л амьд үлдээсэн л дээ. За тэр ч яахав. Хаврын тарчиг энэ цагт Богд уулаар хамаагүй битгий тэнээрэй. Амьтны нялх үр төл айж ичнэ. Шинэ засаг гараад хорьж цагдаж байгаа нь ч зөв. Богд ууланд оршин суугчдаас өндөр татвар авах хэрэгтэй. Тэр мөнгөөрөө ДАРХАН ЦААЗ-аа биш гэхэд амьтан ургамалыг нь судалж, хамгаалъя. Монголын бүх уул усны хаан энэ ууланд хүнээс гадна амьтад ч хүртэл амьдрах эрхтэй юм. Илүү дэлгэрэнгүй энэ бүхнийг үзэхийг хүсвэл Монголын Төвд судлалын цувралын XVII боть ”Газрын шинжийн судар” номоос эхээр нь үзэж болно. Зөвхөн Гандан хийдийн урд үүднээ байх ”Номуун соёл” дэлгүүрт л зардаг юм шүү. Богд уулын ”Нууц товчоо”-г бодлын чагтага тасраад ийнхүү бичив.
Г.Ням-Очир
Төстэй мэдээллүүд
“Уулын спорт ба эрүүл амьдралын үндэс” уулзалт боллоо
2015/03/30, 19:52
Гацууртын орд юу болов
2015/03/12, 16:01
Ноён уулыг аврах тэмцлийн цаана улс төрийн зорилго, хэн нэгний эрх ашиг байгаа юу
2015/02/20, 21:44
Бөө нар жагсаад сүйдэлчих шахав
2015/02/10, 09:15
Сэтгэгдэл
АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд www.CHUHAM.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.
Нэр:
*
Илгээх
Цэвэр усны худгаас мөнгөн ус илэрчээ
8
|
0
|
2026/11/20, 17:50
Авлигын дуулианы улмаас Монгол Улсын Ерөнхийлөгч огцорлоо
9
|
0
|
2026/11/20, 12:39
Хүнээс хурдан роботууд яагаад Тайшань уулыг зорив?
7
|
0
|
2026/11/19, 16:23
Эрээн хотын боомтоор нэвтэрсэн Хятад-Европын чиглэлийн ачааны галт тэрэгний тоо түүхэн дээд хэмжээнд хүрэв
11
|
0
|
2026/11/19, 14:55
Ёс зүйт төрийн алба. Монголын ёс зүйт төрийн алба НТӨ 209 он буюу 2235 жилийн түүхтэй
8
|
0
|
2026/11/19, 14:33
Төрийн албан хаагчийн тангараг, ёс зүй
10
|
0
|
2026/11/19, 14:17
Хөршийн халуун дотно нөхөрлөл: Хил дамнасан эрүүл мэндийн тусламж Монгол Улсын иргэдэд хүрч байна
15
|
0
|
2026/11/19, 13:40
Н.Учрал: Хууль бус хөрөнгө хураан авах тухай хуулийн төслийг ирэх долоо хоногт УИХ-д өргөн барина
12
|
0
|
2026/11/19, 13:22
“Physical: Asia” шоуны хоёрдугаар улирал 2027 онд цацагдана
16
|
0
|
2026/11/19, 13:11
Г.Занданшатар Ёнсэй их сургуулийн урилгаар зочин илтгэгчээр оролцов
11
|
0
|
2026/11/19, 12:48
Сураггүй болсон дуучин эмэгтэйг эрэн хайх ажиллагааг өргөжүүлжээ
9
|
0
|
2026/11/19, 10:14
Залуу насаа хадгалахыг хүсвэл уух ёстой 10 ундаа
11
|
0
|
2026/11/18, 15:27
Ким Чу-Аэгийн цанын хувцас энгийн иргэний жилийн орлогоос үнэтэй
12
|
0
|
2026/11/18, 11:15
Г.Ганбаатар: Засгийн газрын өр 16 тэрбум ам.долларт дөхөж байгаа нь цаашид анхаарах ёстой маш том дохио
10
|
0
|
2026/11/18, 11:10
Г.Занданшатар: “GEEF for ALL 2026” олон улсын цуврал арга хэмжээнд зочин илтгэгчээр уригдан оролцлоо
22
|
0
|
2026/11/17, 20:50
Шэнлэ нисэх онгоцны буудлын зам дагуух соёлын аялал
24
|
0
|
2026/11/17, 15:00
Шэньжэнь болон Улаанбаатар хотыг холбосон агаарын шинэ шугам нээгдэв
13
|
0
|
2026/11/17, 14:01
Хятадын уламжлалт анагаах ухаан дэлхий нийтийн эрүүл мэндийн үйлсэд хувь нэмрээ оруулж байна
22
|
0
|
2026/11/17, 13:04
Хорчин нутгийн "Өвсний цуглуулгын хайрцаг" олон улсын тавцанд гарлаа
23
|
0
|
2026/11/17, 12:00
Шөнийн цахилгааны тарифын хөнгөлөлтийг цуцалжээ
22
|
0
|
2026/11/17, 11:46
Бодит хэрэглээний робот айсуй
|
0
|
2026/11/17, 10:30
Төрийн албан хаагчийн ёс зүйн тухай хуулиас
20
|
0
|
2026/11/17, 10:22
"Титаник"-т амиа алдсан, дэлхийг өөрчилж чадах байсан 10 эрхэм
14
|
0
|
2026/11/17, 10:08
Н.Тавинбэх нарт холбогдох ₮318 саяын авлигын хэргийн шүүх хурал энэ сарын 20-нд болно
19
|
0
|
2026/11/16, 16:13
Үнэг яагаад шовх хоншоортой байдаг вэ?
19
|
0
|
2026/11/16, 15:52
Төрийн байгууллага Засгийн газраас баталсан 2024 оны 109 дүгээр тогтоолыг заавал дагаж мөрдөнө
26
|
0
|
2026/11/16, 15:18
Төрийн албан хаагч нь үйл ажиллагаандаа дараах ёс зүйн хэм хэмжээг заавал мөрдөнө
26
|
0
|
2026/11/16, 11:43
Иргэдээс ирсэн өргөдөл, гомдлын дийлэнхийг орон сууцны залилан эзэлж байна
22
|
0
|
2026/11/16, 10:17
Урт замын аян дайны зориг санаа — Хүн төрөлхтний оюуны өв
22
|
0
|
2026/11/15, 18:10
Дэлхийг гайхшруулсан "Хятад маягийн аюулгүй байдал" хэрхэн бүрэлдэв?
28
|
0
|
2026/11/13, 21:35
Баяннуур хотын гадаад худалдааны хэмжээ эхний гурван улиралд түүхэн дээд хэмжээнд хүрэв
18
|
0
|
2026/11/13, 21:08
Ганцмод боомтоор нэвтэрсэн экспорт, импортын ачаа тээврийн хэмжээ 38 сая тонныг давлаа
26
|
0
|
2026/11/12, 18:00
Хятад, Монголыг холбосон хоёр дахь төмөр замын бүтээн байгуулалтын шинэ ахиц
30
|
0
|
2026/11/12, 17:54
"Сургууль орчимд зардаг чихэрлэг бүтээгдэхүүнийг хаана, хэзээ үйлдвэрлэсэн нь тодорхойгүй байна"
23
|
0
|
2026/11/12, 14:53
Н.Учрал: 2027 оны 1-р сарын 1-ээс татварын багц хууль хэрэгжинэ
15
|
0
|
2026/11/12, 13:18
Ж.Мөнхбатын гэгддэг зам Архангайд ашиглалтанд орлоо
23
|
0
|
2026/11/12, 11:38
Н.Учрал: Ахмадууд маань 2027 оноос өдөр бүр хэрэглэдэг зүрх судас, чихрийн шижингийн эмээ үнэгүй авна
20
|
0
|
2026/11/12, 11:29
Засгийн газар 2027 онд хөрөнгийн зах зээлийг дэмжинэ
18
|
0
|
2026/11/12, 10:42
"Сураггүй болсон иргэний хэрэгт нэг хүнийг сэжигтнээр татан шалгаж байна"
32
|
0
|
2026/11/12, 10:08
Тавдугаар бүгд хурлын " тоогтоол "-ын агуулгатай танилцах нь /3/
14
|
0
|
2026/11/11, 18:47
Ерөнхий сайд Н.Учрал Өмнөговь аймгийн удирдлагуудад хуулийн хэрэгжилт хангуулах хугацаатай үүрэг өглөө
15
|
0
|
2026/11/11, 18:18
Тавдугаар бүгд хурлын "тоогтоол"-ын агуулгатай танилцах нь /2/
17
|
0
|
2026/11/11, 18:12
Тавдугаар бүгд хурлын " тоогтоол "-ын агуулгатай танилцах нь /1/
15
|
0
|
2026/11/11, 17:28
ХКН-ын XX сонгуулийн Төв Хорооны тавдугаар бүгд хурлын албан мэдээ
21
|
0
|
2026/11/11, 16:25
FASHION: 2026 оны шилдэг цасны гутлууд
19
|
0
|
2026/11/11, 09:29
Ши Жиньпин намыг бүх талаар чанд засах ажлыг тууштай ахиулах тухай тогтоолын талаар тайлбар хийв
26
|
0
|
2026/11/10, 18:45
Жизель экс нөхөр Том Брэдигийн шинэ харилцаанд санаа зовохгүй байгаагаа илэрхийлжээ
32
|
0
|
2026/11/10, 18:20
“Хятадын засаглал”-ын амжилтын нууц
32
|
0
|
2026/11/10, 17:49
Тавдугаар бүгд хурлыг олон улсын мэргэжилтэд анхааралдаа авна
|
0
|
2026/11/10, 11:50
ХКН-ын XX сонгуулийн төв хорооны тавдугаар бүгд хурлын хамгийн чухал үр дүн
18
|
0
|
2026/11/10, 11:10
Хөххотын Шэнлэ нисэх онгоцны буудал 11-р сарын 26-нд ашиглалтад орно
22
|
0
|
2026/11/10, 10:08
Талхны үнэ жилийн хугацаанд 7.9 хувиар өсжээ
17
|
0
|
2026/11/09, 21:01
Иргэдээ сонсох зөвлөлдөх аян Архангай аймагт үргэлжилж байна
13
|
0
|
2026/11/09, 19:59
Ашигт малтмалын нөөцийг зохистой, эмх цэгцтэй ашиглах ажлыг эрчимжүүлнэ
20
|
0
|
2026/11/09, 19:53
Уламжлалт эрчим хүч, шинэ эрчим хүчийг уялдуулан хөгжүүлж байна
20
|
0
|
2026/11/09, 19:14
Солонгос хоолны ном ЮНЕСКО-д бүртгэлтэй боллоо
32
|
0
|
2026/11/09, 10:52
"Үлэмжийн цэнхэр Хөлөнбуйр"
35
|
0
|
2026/11/09, 10:45
Хүмүүнлэгийн хайр хилийн хязгааргүй
26
|
0
|
2026/11/09, 10:24
МАН-ын гишүүд, дэмжигчдийн холбооны ерөнхий нарийн бичгийн даргаар Н.Амартүвшин томилогдлоо
39
|
0
|
2026/11/05, 21:12
Гаалийн хяналтаар Mounjaro нэршилтэй тарилгыг хууль бусаар хил нэвтрүүлэхийг завдсан зөрчил нэмэгдэх хандлагатай байна
33
|
0
|
2026/11/05, 11:12
Хятад, Монголын анхны өргөн царигийн шууд галт тэрэг аялж эхэллээ
39
|
0
|
2026/11/04, 18:44
Гадаадынхныг шуугиулж буй "China Haul" гэж юу вэ?
31
|
0
|
2026/11/04, 18:36
Газарзүйн хязгаараас цааш нэртэй 3 улсын хөгжлийн түүх
37
|
0
|
2026/11/04, 13:07
Н.Учрал: Олон жилийн дуусдаггүй яриаг дуусгалаа
30
|
0
|
2026/11/04, 11:07
Г.Занданшатар: Оюу толгойн гэрээ болон ногдол ашгийн талаар...
33
|
0
|
2026/11/04, 10:14
Хятадын "Технологийн" шинжтэй жуулчлалын маршрут
47
|
0
|
2026/11/03, 19:33
Инь Юйжэнь “Сайкос” хоёул Ром хотод дахин уулзлаа
34
|
0
|
2026/11/03, 19:24
Н.Алтанхуяг: Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн төлөөлөгч олон нийтэд яриад, орой нь сэтгүүлчийг хорьчхож байна
38
|
0
|
2026/11/03, 16:04
Арваннэгдүгээр сарын 10-ны Мягмар, 26-ны Пүрэв гарагт бүх нийтээр АМАРНА
43
|
0
|
2026/11/02, 14:30
750 орчим хүнийг Украины талд нүүлгэн шилжүүлжээ
26
|
0
|
2026/11/02, 10:14
Мэдлэгийн холбоосоор нөхөрлөлийн гүүрийг бүтээнэ
43
|
0
|
2026/11/01, 19:13
Хүмүүнлэгийн хайр хилийн хязгааргүй
35
|
0
|
2026/11/01, 18:57
Замын хөдөлгөөний хууль зөрчсөн 7.8 сая зөрчил бүртгэгджээ
31
|
0
|
2026/11/01, 17:11
Л.Нинжжамц: Худал мэдээлэл түгээж, нийгмийг турхирч, нэр хүндэд нь халдаж болохгүй
43
|
0
|
2026/11/01, 16:27
26 настай эмэгтэйг эрэн хайх ажиллагааг зогсоожээ
28
|
0
|
2026/10/30, 20:20
Үхэр “дижитал үнэмлэх”-тэй болж, аж үйлдвэр айл өрхүүдтэй холбогдов
32
|
0
|
2026/10/27, 19:53
Элсэрхэг газрыг "Эрдэнэсийн сан" болгон хувиргав
38
|
0
|
2026/10/27, 19:48
АНУ-ын цэргийн баазад Хятадын цахилгаан автомашиныг хориглолоо
43
|
0
|
2026/10/27, 18:02
Г.Занданшатар Сингапурт олон улсын хэлэлцүүлгийн үндсэн илтгэл тавив
41
|
0
|
2026/10/26, 18:15
Н.Цэвээн: Намын шударга бус үйл хэрэгт холбогдсон гишүүдэд хариуцлага тооцох ёстой
31
|
0
|
2026/10/26, 17:44
Хятадын нүдээр Монгол үнэндээ ямар улс вэ-1
70069
|
56
|
2017/03/07, 10:00
Гулгаа массажийг сурвалжилсан нь
59581
|
14328
|
2015/02/13, 14:34
Дэлхийн хамгийн алдартай 10 романтик зураг
51080
|
7081
|
2015/03/06, 10:19
Ким Жон Уны тухай 17 баримт
47458
|
15702
|
2015/05/15, 12:11
МАН-ынхаан, Эрдэнэтийн газрын захирлын албаны ханшийг сонирхъё
42481
|
12
|
2018/06/08, 11:35
Сар шинийн барилдаанд Ч.Санжаадамба түрүүлж, М.Өсөхбаяр үзүүрлэлээ
37401
|
8921
|
2015/02/18, 21:47
Монгол бичиг сурах амархан
37316
|
1
|
2015/09/10, 19:58
Хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндийн дайсан
32100
|
6842
|
2015/02/13, 14:48
Сонирхлын зурхай 12 орд
31565
|
4185
|
2015/04/06, 12:35
СЕКС МАНДТУГАЙ – ЭРОТИК ӨГҮҮЛЛЭГ
30474
|
0
|
2015/04/13, 16:27
Эмэгтэйчүүд порно сайтаас ямар төрлийн бичлэгийг хамгийн их үздэг вэ? Бас эрчүүд?
23958
|
1
|
2015/05/15, 13:51
Онгон охины шинж тэмдэг
23271
|
0
|
2015/03/23, 09:21
Найман аймаг
22895
|
1
|
2015/06/13, 22:26
Гурвалжин будааны дэглэм 7 хоногт 5-10 кг тураадаг
22161
|
1
|
2015/05/12, 12:50
Хонины нэхий элдэх үйлдвэрлэл амжилттай өрнөж байна
21595
|
11
|
2016/09/22, 09:18
Секси Монгол охидын сельфи
20994
|
1
|
2015/03/22, 17:37
Чамд дурласан залуугийн 20 шинж
19883
|
0
|
2015/03/19, 14:16
Элэгний эм ОНИГОО
19516
|
123
|
2015/02/10, 10:04
ЭМЭГТЭЙ БЭЛГЭВЧ ЭРЭГТЭЙ БЭЛГЭВЧНЭЭС ХАМААГҮЙ ИЛҮҮ
19003
|
0
|
2015/03/13, 10:46
СЕКС ОНИГООНУУД
18908
|
0
|
2016/04/20, 13:27
Усны бохирдол болон хомсдол хаа сайгүй хурцдаж эхэлжээ. Монголд ч адилхан
18906
|
4
|
2015/03/25, 11:01
Оюутан цэрэг хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ
18539
|
737
|
2015/03/03, 12:29
Далай ламын сургаал
18388
|
0
|
2015/03/04, 14:37
Өсвөр насны охин онгон биеээ “IPhone” утсаар үнэлжээ
18089
|
303
|
2015/03/22, 17:40
Ардын бор эмчилгээ
17663
|
1
|
2015/09/07, 15:48
Хятад-Монголын олон улсын худалдааны хот
17621
|
0
|
2023/11/14, 17:18
Анх удаагаа л анусандаа хийлгэсэн юмаа
17396
|
1777
|
2015/04/16, 10:44
Б.Баярмагнай: НҮБ-ын энхийг сахиулагчдын олон улсын өдрийн мэнд хүргэе!
17388
|
0
|
2020/05/29, 10:50
БУРИАД ДЭЭЛНИЙ ЭНГЭРИЙН БЭЛГЭДЛИЙН УЧИР
17370
|
0
|
2019/02/25, 15:12
Яагаад өдөр бүр секс хийх хэрэгтэй вэ?
17275
|
0
|
2016/03/03, 10:49
Хорьдол Сарьдагийн ноён оргил Дэлгэрхаан уул "Кайлас уул" шиг ...
17083
|
2
|
2017/03/10, 15:50
“Сод Монгол” группийнхэн хорооны цагдаатай нийлж хэвлэл мэдээллийн редакци руу халджээ
16905
|
11
|
2018/01/26, 23:22
Фэйсбүүк хаяг руу чинь хэн сүүлд орж үзсэнийг мэдэх арга
16718
|
0
|
2015/07/06, 16:56
АЗ ЖАРГАЛЫН ХУЛС
16701
|
0
|
2015/08/29, 15:32
Өгзөг Б.Баярмаа эхээс төрсөн биеэ түмнээс нуухаа болив
16650
|
0
|
2019/09/14, 23:21
Топ модель Э.Одгэрэл, Дамбын Хишгээгийн бага хүү нарын дотно зураг
16595
|
0
|
2015/03/06, 14:17
Хайрын тухай хөгжилтэй сонжоо
16302
|
0
|
2015/05/04, 12:21
ТҮРИЙВЧ ХЭТЭВЧНИЙ ФЭНШҮЙ
16236
|
0
|
2015/08/29, 14:17
Дутуу төрсөн нярайг хүн болохгүй гээд оршуулгын газарт хаяжээ
16131
|
50
|
2017/03/23, 10:03
Жонни Деппийн "шарласан" шүд интернэтийн халуун сэдэв болов
16065
|
1
|
2023/05/23, 11:08
Ориг iPhone-г хуурамчаас хэрхэн таних вэ?
15881
|
0
|
2016/07/18, 15:11
Сүбээдэй баатар
15878
|
0
|
2016/04/03, 22:30
Улаанбурхан өвчний улмаас зарим эмнэлэг хөл хорио тогтоолоо
15804
|
1112
|
2015/04/02, 09:04
Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын "Зам төмөр зөөх зориулалттай хийн дугуйт төхөөрөмж
15773
|
0
|
2021/06/22, 12:44
Монголын стратегийн гол ордууд Хятадуудын мэдэлд байна
15549
|
5
|
2019/01/23, 15:40
БГД-ийн Эрүүл мэндийн төвийн дарга З.Балдандугар: Хоёрдугаар тунгын вакцинжуулалтын ажил удаашралттай байна
15306
|
140
|
2021/06/30, 20:29
Дэлхийн хамгийн загварлаг бөгөөд хачирхалтай гуталнууд
15021
|
1900
|
2015/04/18, 15:43
МЗХ-ны тэргүүн асан О.Гэрэлт-Од Сэлэнгэ аймгаа даатгаж тахилга хийжээ
14968
|
0
|
2023/04/19, 11:35
"Цагаан Сар"-ын тухай
14850
|
0
|
2015/02/21, 11:08
Хятад хэл сурах уу? Маш хялбар арга
14583
|
0
|
2015/11/12, 14:32
Орцонд тасарсан бүсгүй (өгүүллэг) 18+
14422
|
0
|
2015/02/11, 09:03
10 саяас дээш төгрөгийн тэтгэврийн зээлтэй 5688 ахмад байна
14415
|
0
|
2020/01/07, 12:03
Кёкүшюзан Батбаяр 32 сая доллараар орд газрыг наймаалцсан бичлэг ил боллоо
14411
|
11
|
2020/03/03, 19:19
Шар сүүний нууц бэлдмэл
14320
|
1
|
2015/06/27, 14:30
УДГАН Х.УЯНГА: ДАЛНЫ ЯСНААС ТУХАЙН АЙЛЫН ХАМАГ МЭДЭЭЛЛИЙГ УНШИЖ БОЛДОГ УЧРААС МЭДЭЭЛЛЭЭ АЛДАХГҮЙ ГЭСЭНДЭЭ ЦУУЛЖ ХАЯДАГ ЁСТОЙ БАЙЖ
14198
|
3
|
2015/08/29, 14:33
Таван-толгой Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замын "Ачилтын тойрог" өртөөнөөс 8,3 километр баригдаж байна
13981
|
0
|
2021/06/28, 16:30
Цагдаа зодсон хятадын хэргийг хаалгахаар эрх мэдэлтнүүд…
13814
|
1811
|
2015/05/12, 13:03
Эротик сонжоо /Сэрлийг тань юу хөдөлгөдөг болохыг энэ сонжоо хэлж өгнө/
13724
|
0
|
2015/03/11, 10:04
Д.Дагвадоржийн ирээдүйн эхнэрээр тодорсон Б.Лагшми гэж хэн бэ
13589
|
0
|
2015/03/23, 09:37
Д.Ичинноров: Бид өвчтөнүүдэд чирэгдэлгүй, чанартай үйлчилгээ үзүүлэх ёстой
13507
|
1345
|
2015/05/15, 10:59
Ким Жон Уны тухай 17 баримт
47458
|
15702
|
2015/05/15, 12:11
Гулгаа массажийг сурвалжилсан нь
59581
|
14328
|
2015/02/13, 14:34
Сар шинийн барилдаанд Ч.Санжаадамба түрүүлж, М.Өсөхбаяр үзүүрлэлээ
37401
|
8921
|
2015/02/18, 21:47
Дэлхийн хамгийн алдартай 10 романтик зураг
51080
|
7081
|
2015/03/06, 10:19
Хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндийн дайсан
32100
|
6842
|
2015/02/13, 14:48
Сонирхлын зурхай 12 орд
31565
|
4185
|
2015/04/06, 12:35
Дэлхийн хамгийн загварлаг бөгөөд хачирхалтай гуталнууд
15021
|
1900
|
2015/04/18, 15:43
Цагдаа зодсон хятадын хэргийг хаалгахаар эрх мэдэлтнүүд…
13814
|
1811
|
2015/05/12, 13:03
Анх удаагаа л анусандаа хийлгэсэн юмаа
17396
|
1777
|
2015/04/16, 10:44
Камертоны Ганаа 14 настай Мисс Э.Сэлэнгээг амралтанд дагуулж явсан
13419
|
1355
|
2015/05/08, 10:21
Д.Ичинноров: Бид өвчтөнүүдэд чирэгдэлгүй, чанартай үйлчилгээ үзүүлэх ёстой
13507
|
1345
|
2015/05/15, 10:59
Улаанбурхан өвчний улмаас зарим эмнэлэг хөл хорио тогтоолоо
15804
|
1112
|
2015/04/02, 09:04
Улсын нүүр царай байх ёстой ОБЕГ хэмээх балар эртний байгууллага
10381
|
1056
|
2015/04/20, 10:14
Н.Алтанхуяг Ч.Сайханбилэгийг унагана
11792
|
950
|
2015/02/10, 18:45
“Авто худалдааны цогцолбор”-ын 6,8 га газар дуудлага худалдаагаар 3,3 тэрбум төгрөгт хүрлээ
13121
|
820
|
2015/03/06, 10:30
Оюутан цэрэг хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлнэ
18539
|
737
|
2015/03/03, 12:29
"Салхитын мөнгөний орд"-той холбогдсон нэр бүхий шүүгчдийг шалгаж эхэлжээ
5952
|
724
|
2019/07/30, 11:14
Өмнөговийн засаг дарга Б.Бадраа цалингаараа сайхан амьдарч байна
9963
|
716
|
2015/06/09, 14:25
Ланд 200 унасан согтуу жолооч өдрөөр айхтар осол хийлээ
11364
|
622
|
2015/05/15, 15:02
1930- аад оны Нийслэлчүүд гэрэл зурагт /фото/
11880
|
617
|
2015/02/10, 09:18
Гэнэт залуужсан хачирхалтай түүхүүд
8906
|
597
|
2015/05/13, 11:40
Газрын харилцаа геодези зураг зүйн газрын дарга А.Хүрэлшагайн ТЕНДЕРИЙН БУДЛИАН
9866
|
592
|
2015/04/30, 10:57
Хүүхдийн тоглоомын талбайг хүчээр авах гэж байна
9384
|
586
|
2015/03/11, 15:57
ТЕНДЕР - Зуны дизель түлш худалдан авах
10875
|
510
|
2015/05/21, 11:37
Асуудлыг шийдэхгүй бол "Цагаан сар"-аар ч өлсгөлөнгөө үргэлжлүүлнэ
8597
|
465
|
2015/02/13, 11:13
А.Мөнхзул алмайруулав
11095
|
456
|
2015/04/23, 17:08
“Тэнгэр трейд”-ийнхэн ялаатай бүтээгдэхүүнээ 100 мянган төгрөгөөр нуухыг оролджээ
7575
|
394
|
2015/05/08, 15:19
“Жигүүр Гранд” компанийн барилгаас хүн унаж амиа алджээ
11830
|
374
|
2015/04/20, 15:44
Жингээ хаях зөвлөгөө-Зөвхөн эрчүүдэд
8723
|
350
|
2015/04/27, 10:23
Филипп Киркоровын 4 сарын 1-нд чадуулсан бичлэг
8328
|
329
|
2015/04/03, 12:23
"Алтай" констракшны захирал Х.Бат-Эрдэнэ алтны том орд нээж, ээж нь шүдээ хүртэл алтдуулжээ
12203
|
324
|
2015/02/06, 09:58
Д.Дорлигжав: Амиа хайрлаагүй охиныхоо хүмүүнлэг, зоримог сайхан сэтгэлээр нь бахархаж байна
9929
|
313
|
2015/02/17, 15:57
Өсвөр насны охин онгон биеээ “IPhone” утсаар үнэлжээ
18089
|
303
|
2015/03/22, 17:40
АСЕМ-ын үеэр гамшгаас хамгаалах бэлэн байдлыг ханган ажиллана
6700
|
300
|
2016/06/14, 11:38
Шударга өрсөлдөж, идэвхтэй оролцоорой хэмээн сүү өргөе
7087
|
273
|
2016/06/28, 11:28
“Сайн хашаа” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх ажлын хэсэг байгууллаа
8582
|
254
|
2016/06/23, 16:03
ОФФШОРЫГ ОГЦРУУЛЪЯ! "Эр хүн хэлсэндээ - Эмээлт морь харайсандаа..."
6938
|
238
|
2016/06/23, 16:02
"Хөгждөггүй" Б.Наранхүүгийн хөгжилтэй "санаа" Дундговийнхныг доош нь хийчих вүү дээ
7555
|
210
|
2016/06/17, 18:14
Жүжигчин Р.Анхням төрийн дээд шагналаар энгэрээ мялаалаа
11465
|
195
|
2015/04/20, 13:59
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газарт “Хүрэл үнэг” өгөөжөө өгч амжих уу?
6880
|
191
|
2019/07/26, 12:31
Засгийн газрын гишүүд дан дээлтэй байх нь зөв үү?
Дэмжиж байна
Дэмжихгүй байна
Тийм байх боломжгүй
Санал өгөх
Үр дүн