Мөн сүүлийн жил гаруй хугацаанд нүүрсний ханш хоёр дахин унаад буй. 2016 он гарсаар дэлхийн түүхий эдийн зах зээлд голлох ашигт малтмалуудын ханш эргэн сэргэж эхэлсэн нь олон улсын хөрөнгө оруулагчид төдийгүй голлох тоглогчид болох Австрали, Хятад зэрэг улсад эерэг мэдээ болон очиж байна. Түүнчлэн Монгол Улсад ч энэ нь сайн мэдээ. Сонгуулийн жил таарсан, олон улсын зах зээлээс 10 хувиас дээш хүүтэйгээр хөрөнгө татах сонголтын өмнө нүүр тулаад буй манай улсад манай экспортын голлох бүтээгдэхүүн ашигт малтмалын ханш өснө гэдэг татварын орлогоо нэмэгдүүлэх гарц учраас хүн бүхэн баярлах нь тодорхой. Манай голлох ашигт малтмал болох зэс, алт, төмрийн хүдэр, нүүрсний дэлхийн зах зээлийн ханшид он гарсаар бүгд өссөн байна. Тодруулбал, он гарсаар алтны ханш 19.5, зэс 6.1, төмрийн хүдэр 16.6 хувиар дээшилж, нүүрснийх 2.3 унасан байна. Энэ нь хөрөнгө оруулагчдад эерэг мэдээ болон хүрч байна. Энэхүү өсөлтийг Хятадын санхүүгийн савлагаа намжиж, үйлдвэрийн салбарынх нь эрэлт нэмэгдэж, барилгын улирал эхлэх гэж байгаатай холбон зарим нь шинжээч тайлбарлаж байна. Гэхдээ алтнаас бусад ащигт малтмалын өсөлт урт насгүй болохыг "Goldman Sachs”-ын шинжээчид онцолсон. Учир нь, Хятадын ган үйлдвэрлэгчид Цагаан сарын үеэр хагас сар амарсан хугацаа алдалтаа нөхөхийн тулд ийнхүү эрэлтээ өсгөсөн болохыг дурдсан. Тиймээс энэхүү бопшо хугацааны өсөлтийг зах зээл хэвийн байдалд орж, түүхий эдийн зах зээл сэргэлээ хэмээн хүлээж авах хэрэггүй хэмээн зарим сануулж байгаа юм. Ийнхүү дэлхийн зах зээлд үзүүлж буй зэс, нүүрс, алтны ханшид богино хугацаанд сэргэлт ажиглагдаж буй нь Монгол Улсад сайн мэдээ ч бид найдвар биш горьдлош л тээж чадна. Учир нь ойрын хугацаанд дэлхийн зах зээлд голлох ашигт малтмалын ханш огцом сэргэхгүй болохыг шинжээчид онцолж байна.

 

АЛТ: Төсвийн уул уурхайгаас бүрдэх орлогын 19 хувийн дангаараа "дааж” буй алтны ханш он гарсаар 19.5 хувиар өсч, Лондоны металлын биржийн мягмар гаригийн хаалтын дүнгээр унци алт 1274 амдоллартай тэнцээд байна. 2013 онд унци нь 1577 ам.долларт хүрч байсан шаргал металлын ханш 2014 оны дунд үеэс 1334 ам.доллар руу уруудаж, улам доошилсоор энэ оны нэгдүгээр сард 1050 ам.доллар болж буурсан. Тэгвэл энэ оны хоёрдугаар сарын эхний долоо хоногт ханш 1100, цаашлаад мөн сарын 14-нд 1239 амдолларт хүрсэн нь 2010 оноос хойш нэг өдрийн дотор хэлбэлзэн хамгийн өндөр үзүүлэлт байв. Ийнхүү алтны ханш хоёрдугаар сарын дунд үеэс 1265- 1275 ам.долларт хэлбэлзэлж байна. Шинжээчид унци алтны ханш ирэх саруудад 1300-1400 ам.доллар хүрч хэлбэлзэн гэсэн эерэг төсөөлөлтэй байна.

 

ЗЭС: Энэ оны уул уурхайгаас төвлөрүүлэх төсвийн орлогын тал орчим буюу 41 хувийг дангаараа бүрдүүлж буй зэсийн ханш он гарсаар 6.1 хувиар өсчээ. Тодруулбал, 2011 онд 8400 ам.долларт хүрч байсан тонн зэсийн ханш огцом уруудсаар өнгөрсөн оны аравдугаар сард тонн зэс 4880, оны эцэст 4500 ам.доллар болон уруудсан. Тэгвэл энэ оны эхний гурван сарын байдлаар зэсийн ханш аажим сэргэж байна. Тодруулбал, Лондоны металлын биржийн даваа гаригийн ханшаар тонн зэс 4999 буюу 5000 ам.долларт дөхсөн. Энэхүү өсөлт үргэлжлэн хадгалагдаж байна. Мягмар гарагын байдлаар тонн зэс 4980 ам.доллар хэвээр байна. "Goldman Sachs”-ын шинжээчид "Зэсийн ханшийн энэхүү сэргэлт нь богино хугацаанд эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлнэ” хэмээв. Гэхдээ олон улсын зах зээлд зэсийн илүүдэл энэ жил 665 мянган тоннд хүрнэ хэмээн таамаглаж байгаа бөгөөд 2018 он хүртэл ханш дорвитой сэргэхгүйг дурдлаа.